KANUN

506 sayılı Kanun

Bu kanuna atıf yapan kararlar, madde madde. Metin için Mevzuat Bilgi Sistemi; maddeyi olay tarihindeki sürümüyle okuyun.

46 karar, yeniden eskiye

Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu15.04.2026
Sigorta başlangıcının tespitinde işe giriş bildirgesi ve fiilî çalışma araştırması
Davacı, işe giriş bildirgesindeki tarihte bir günlük çalışmasının ve sigorta başlangıcının tespitini istemiş; mahkeme davayı kabul etmiştir. Hukuk Genel Kurulu, işe giriş bildirgesinin tek başına fiilî çalışmayı kanıtlamadığını ve kamu düzenine ilişkin bu davada araştırmanın resen genişletilmesi gerektiğini belirtmiştir. İlgili dönem bordrosundaki dinlenmemiş çalışanların dinlenmesi ve tanık çelişkilerinin giderilmesi gerektiğinden direnme kararı bozulmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2025/624, K. 2026/260, T. 15.04.2026Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu08.04.2026
Hizmet tespitinde çıraklık ile üretime dayalı işçiliğin ayrılması
Davacı, bildirilmeyen çalışmalarının tespitini istemiş; mahkeme talebi kısmen kabul etmiştir. Hukuk Genel Kurulu, çıraklıkta esas amacın meslek eğitimi olduğunu, üretime katılımın öne çıkıp eğitimin geri planda kaldığı durumda çıraklık ilişkisinden söz edilemeyeceğini açıklamıştır. İşe giriş bildirgesi çırak olarak düzenlenen davacının statüsü resmî kayıtlar ve beyanlarla yeterince araştırılmadığından direnme kararı bozulmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2025/254, K. 2026/222, T. 08.04.2026Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu05.07.2023
Emekli aylığında destek primine tabi bildirilmeyen hizmetin tespiti
Davacı, yaşlılık aylığı alırken bildirilmeyen sosyal güvenlik destek primine tabi çalışma döneminin tespitini istemiştir. Bölge Adliye Mahkemesi, bu çalışmalar sigortalılık süresinden sayılmadığı için davacının hukuki yararı bulunmadığını kabul ederek davayı reddetmiş ve direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, destek primine tabi çalışmanın iş kazası, meslek hastalığı ve işçilik alacakları bakımından sonuç doğurduğunu; bu nedenle davacının çalışmanın tespitinde güncel hukuki yararı bulunduğunu belirterek direnme kararını bozmuştur. Karşı oy, kısa vadeli sigorta kolları ve işçilik alacakları bakımından ayrı dava imkânlarını esas alıp hukuki yarar bulunmadığı görüşündedir.
Yargıtay HGK, E. 2023/403, K. 2023/712, T. 05.07.2023Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · 10. Hukuk Dairesi25.01.2022
Hizmet tespitinde blok çalışmanın hak düşürücü süresi
İşçi, 1990'dan 1998'e kadar kesintisiz çalıştığını, ancak sigorta girişinin 1997'de bildirildiğini ileri sürmüştür. Yargıtay çoğunluğu, işe giriş bildirgesi ile kısmi prim bildirimlerinin kesintili çalışmaya karine oluşturduğunu; bildirilmeyen 1997 öncesi dönem bakımından beş yıllık hak düşürücü sürenin geçtiğini kabul etti ve hizmet tespiti kararını bozdu. İki üye, sonradan yapılan bildirimin kesintisiz blok çalışma içindeki dönemi Kuruma duyurduğunu, bu nedenle sürenin blok çalışmanın bittiği tarihten hesaplanması ve kararın onanması gerektiğini savunarak karşı oy kullandı.
Yargıtay 10. HD, E. 2021/10293, K. 2022/1056, T. 25.01.2022Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu16.07.2020
Hizmet tespiti davasında hak düşürücü süre ile prime esas kazancın ispatı
Hukuk Genel Kurulu, 1994–2002 dönemindeki hizmet tespiti talebinde, başka işverenden bildirilen çalışma nedeniyle kesilen ve işveren belgeleriyle Kuruma bildirilmeyen önceki dönemin hak düşürücü süreye uğradığını kabul etti. Prime esas kazanç yönünden ise hizmet tespiti davasının kamusal niteliği gereği yazılı delille ispat sınırlamasının uygulanamayacağını; kesinleşmiş işçilik alacağı kararıyla belirlenen son ücretin güçlü delil olduğunu, ancak bu ücretin tüm çalışma dönemine doğrudan taşınamayacağını belirtti. Bu gerekçelerle direnme kararı iki uyuşmazlık yönünden de bozuldu. Ücretin yazılı delille ispatlanması gerektiğini savunan karşı oy, ikinci uyuşmazlık bakımından ayrıca yer aldı.
Yargıtay HGK, E. 2016/2141, K. 2020/585, T. 16.07.2020Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu30.06.2020
SGK ödeme emrinin iptali davasının süresinde açılması ve harç yatırma tarihi
Davacı, şirket ortağı sıfatıyla kendisine 02.03.2004 tarihinde tebliğ edilen Sosyal Güvenlik Kurumu ödeme emrinin iptalini istemiş; İş Mahkemesi davayı kabul etmiş, davanın 10.03.2004 tarihinde açıldığı ve yedi günlük hak düşürücü sürenin geçip geçmediğinin irdelenmediği gerekçesiyle verilen 10. Hukuk Dairesi bozmasına direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, 6183 sayılı Kanun'un 58. maddesindeki yedi günlük sürenin hak düşürücü olduğunu, harca tabi davalarda davanın harcın yatırıldığı tarihte açılmış sayılacağını ve başka mahkemeye gönderilmek üzere verilen dilekçede ilk verildiği mahkemede harcın yatırıldığı tarihin esas alınacağını belirtmiştir. Dilekçe 08.03.2004 tarihinde İstanbul 4. İş Mahkemesine verilip harcı aynı gün yatırıldığından davanın süresinde açıldığını kabul ederek direnmeyi yerinde bulmuş, diğer temyiz itirazlarının incelenmesi için dosyayı 10. Hukuk Dairesine göndermiştir.
Yargıtay HGK, E. 2018/1022, K. 2020/496, T. 30.06.2020Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu02.06.2020
Prime esas kazanç tespitinde resen araştırma ve tüm delillerin değerlendirilmesi
İlk derece mahkemesi, kaynak ustası olan işçinin daha yüksek prime esas kazanç aldığına ilişkin banka belgesi ve tanık beyanlarına dayanarak talebi kabul etti; Özel Daire ise yazılı delil şartıyla talebin reddedilmesi gerektiğini savundu. Hukuk Genel Kurulu, bu davaların kamu düzenine ilişkin olduğunu ve resen araştırma kapsamında senetle ispat kuralıyla bağlı kalınamayacağını belirtti. İşveren yazısı, banka dekontu, tanık anlatımları ve emsal ücret araştırması birlikte değerlendirilerek gerçek kazanç saptanmalıydı; direnme kararı bu farklı gerekçeyle bozuldu. Yazılı delil gerektiğini savunan karşı oy kabul edilmedi.
Yargıtay HGK, E. 2016/376, K. 2020/306, T. 02.06.2020Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu14.03.2018
Basım işyerinde çalışan sigortalının itibari hizmet süresi
Davacı, ekstruder operatörü olarak çalıştığı işyerindeki baskı makinesinin etkisi nedeniyle itibari hizmet süresinin tespitini istemiş; mahkeme talebi reddetmiştir. Hukuk Genel Kurulu çoğunluğu, basım işyerinde gazetecilik faaliyeti yapılmasa da kanundaki olumsuz çalışma koşullarından biri gerçekleşiyorsa itibari hizmetten yararlanılabileceğini ve baskı makinesinin aynı ortamda çalışan işçiyi etkileyip etkilemediğinin araştırılması gerektiğini kabul ederek direnme kararını bozmuştur. Karşı oy, işyerinin kapsama girmediğini ve davacının baskı makinesinde çalışmadığını savunmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2015/3882, K. 2018/462, T. 14.03.2018Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu31.05.2017
Bağ-Kur sigorta başlangıcının tespitinde hukuki yarar
Davacı, Bağ-Kur sigortalılık başlangıcının 15.10.1983 olarak bir gün tespitini istemiş; mahkeme davayı reddetmiştir. Hukuk Genel Kurulu, 1479 ve 2926 sayılı kanunlarda yaşlılık aylığı hakkının sigortalılık süresine değil ödenmiş prim günlerine bağlandığını, istenen başlangıç tarihinin aylığa etkisi olmadığından davacının bu talepte hukuki yararı bulunmadığını kabul ederek direnme kararını onamıştır. Karşı görüş, davacının vergi kaydına dayalı daha uzun hizmet dönemini isteyebileceğini savunmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2015/840, K. 2017/1042, T. 31.05.2017Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu19.04.2017
Eşten ve babadan ölüm aylığının birlikte alınması
Davacı, eşinden aldığı ölüm aylığına ek olarak babasından da aylık bağlanmasını istemiş; mahkeme, iki aylığın birlikte ödenemeyeceği gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Hukuk Genel Kurulu, 506 sayılı Kanun'un 68. maddesindeki yüksek olan aylığın ödenmesi kuralının Geçici 91. maddeyle yürürlükten kalkmadığını ve hak sahibi aksini talep etmedikçe iki ölüm aylığından yalnız yüksek olanın ödeneceğini kabul ederek direnme kararını onamıştır. Kurul karşı oyunda, Geçici 91. maddenin sonradan gelen özel düzenleme olarak birlikte aylık almaya imkân verdiği görüşü savunulmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2015/841, K. 2017/787, T. 19.04.2017Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · 21. Hukuk Dairesi23.03.2015
Günlük işçinin iş kazası sigortalısı sayılıp sayılmayacağı
Davacı, günlük işçi olarak çalışırken ölen yakınının ölümünün iş kazası sayılmasını istemiş; mahkeme istemi kabul etmiştir. Daire, işçinin beton işinde günlük işçileri toplayan ekip başıyla arasında bağımlılık ve zaman unsurlarını taşıyan hizmet ilişkisi bulunmadığını, bu nedenle sigortalı sayılamayacağını ve olayın iş kazası niteliği taşımadığını belirterek hükmü bozmuştur.
Yargıtay 21. HD, E. 2015/698, K. 2015/5904, T. 23.03.2015Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu05.02.2014
Ev hizmetlerinde çalışmanın sigortalılık için sürekliliğinin araştırılması
Davacı, davalıların evinde uzun süre kesintisiz çalıştığının tespitini istemiş; mahkeme talebi kabul etmiş, davalılar temyiz etmiştir. Hukuk Genel Kurulu, çalışmanın sürekliliği ve tam zamanlı olup olmadığının; evin ve yapılan işlerin niteliği, banka kayıtları, tanıklar, komşular ve diğer çalışma olasılıkları araştırılarak belirlenmesi gerektiğini kabul etmiştir. Eksik inceleme üzerine kurulan direnme hükmü bozulmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2013/2280, K. 2014/65, T. 05.02.2014Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu19.06.2013
Hizmet tespitinde prime esas ücretin yazılı delillerle doğrulanması
Hizmet tespiti kamu düzenine ilişkin olduğundan çalışma olgusu her türlü delille araştırılabilir; ancak yasal ispat sınırını aşan prime esas ücret iddiası kural olarak yazılı delil gerektirir. İşverenin bankaya gönderdiği ücret yazısı ve tanık anlatımları dışında destekleyici işyeri kayıtları araştırılmadan net ücretin 1.500 TL kabul edilmesi eksik inceleme sayılarak karar bozulmuştur. Azınlık görüşünde, işverenin bankaya bildirdiği ücret yazısının şirketi bağlaması gerektiği savunulmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2012/1617, K. 2013/850, T. 19.06.2013Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu06.03.2013
Hizmet tespiti ve işçilik alacaklarının aynı davada görülmesi
İşçi, sigortalı hizmet süresinin tespiti ile işçilik alacaklarının tahsilini aynı davada istemiştir. Özel Daire, hizmet tespiti davasının kamu düzeni ve re'sen araştırma ilkesine; işçilik alacaklarının ise taraflarca hazırlama ilkesine tabi olması ve taraf yapılarının farklılığı nedeniyle taleplerin ayrılması gerektiğini belirtmiştir. Yerel mahkeme direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, ayrı yargılama usullerine tabi istemlerin birlikte görülmesinin yargılamayı güçleştireceğini ve Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK) uyarınca ayırma kararı verilebileceğini kabul ederek direnme kararını bozmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2012/1079, K. 2013/324, T. 06.03.2013Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu06.03.2013
Hizmet tespiti ve işçilik alacağı davalarının ayrılması
Davacı, eksik bildirilen sigortalı çalışma süresinin tespitiyle birlikte işçilik alacaklarının tahsilini istemiş; mahkeme talepleri birlikte incelemiştir. Hukuk Genel Kurulu, hizmet tespitinin kamu düzeni ve resen araştırma ilkesine, işçilik alacaklarının ise taraflarca hazırlama ilkesine tabi olduğunu; farklı araştırma ve yargılama yöntemlerinin birlikte yürütülemeyeceğini belirterek direnme kararını bozmuş ve davaların ayrılması gerektiğini kabul etmiştir.
Yargıtay HGK, E. 2012/731, K. 2013/323, T. 06.03.2013Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu06.02.2013
Hizmet tespiti ve işçilik alacağı taleplerinin ayrılması
İşçi, sigortalı çalışma süresinin tespitiyle birlikte işçilik alacaklarını da istemiş; yerel mahkeme talepleri aynı davada karara bağlamıştır. Hukuk Genel Kurulu, hizmet tespitinin kamu düzenine ilişkin ve resen araştırmaya tabi, işçilik alacaklarının ise taraflarca hazırlama ilkesine tabi olduğunu; farklı inceleme yöntemleri nedeniyle taleplerin ayrılması gerektiğini kabul ederek direnme kararını bozmuştur. Bazı üyeler, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun birden fazla talebin birlikte ileri sürülmesine ilişkin hükmü uyarınca davaların birlikte görülebileceği görüşüyle karşı oy kullanmıştır.
Yargıtay HGK, E. 2012/746, K. 2013/215, T. 06.02.2013Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu14.11.2012
Hizmet tespiti davasında hak düşürücü süre ve kesintisiz çalışma
Davacı, murisinin 1998–2001 dönemindeki bildirilmeyen çalışmalarının ve sigorta başlangıcının tespitini istemiş; mahkeme davayı hak düşürücü süre nedeniyle reddetmiştir. Hukuk Genel Kurulu, 506 sayılı Kanun’un 79. maddesindeki sürenin uygulanmasında çalışma bildiriminin ve ileri sürülen kesintisiz çalışmanın önem taşıdığını, süre değerlendirmesinden önce devamlılık iddiasının araştırılması gerektiğini kabul etmiştir. Eksik incelemeyle verilen direnme kararı bu nedenle bozulmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2012/735, K. 2012/795, T. 14.11.2012Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu19.10.2011
Hizmet tespitinde bildirilen süre ve prime esas ücret
Hizmet tespiti davasında bazı çalışmaların Kuruma bildirildiği dönemler yeniden tespit edilmiş, ayrıca banka hesabına yatan 250 TL’nin ücret olduğu kabul edilmiştir. Hukuk Genel Kurulu, bildirilen sürelerin yeniden tespitinde hukuki yarar bulunmadığını; ücret ve prime esas kazanç için ise işveren ödemeleriyle banka kayıtlarının niteliğinin araştırılması gerektiğini belirtmiştir. Direnilen kısım bozularak, bozmaya uyulmuş yeni hükme ilişkin temyiz itirazları Özel Daireye gönderilmiştir.
Yargıtay HGK, E. 2011/608, K. 2011/649, T. 19.10.2011Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu21.09.2011
Sigortalılık başlangıcında işe giriş bildirgesinin ispat değeri
Davacı, işe giriş bildirgesine dayanarak sigortalılık başlangıcının tespitini istemiştir. Hukuk Genel Kurulu, bildirgenin tek başına fiilî çalışmayı kanıtlamaya yetmeyeceğini; işyeri kayıtları, sicil bilgileri, imza ve fotoğraf incelemesi ile tanık anlatımları gibi delillerin birlikte araştırılması gerektiğini belirtmiştir. Eksik araştırmayla verilen direnme kararı bozulmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2011/527, K. 2011/552, T. 21.09.2011Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu01.06.2011
Sigortalılık başlangıcı için fiilî çalışmanın kanıtlanması
Hukuk Genel Kurulu (HGK), işe giriş bildirgesinin tek başına fiilî çalışmayı kanıtlamaya yetmeyeceğini; sigortalılık başlangıcının tespitinde Kurum kayıtlarının, işyerinin durumunun, bildirge ve sicil bilgilerinin, iş arkadaşları ile çevre işyerlerinden tanıkların birlikte araştırılması gerektiğini benimsedi. Bu incelemeler yapılmadan verilen direnme kararı bozuldu.
Yargıtay HGK, E. 2011/307, K. 2011/366, T. 01.06.2011Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu29.04.2011
Apartman görevlisinin tam zamanlı çalışıp çalışmadığının araştırılması
Hukuk Genel Kurulu (HGK), apartman görevlisinin hizmet tespiti davasında çalışmanın varlığı kabul edilmiş olsa da, devamlı mı kısmi zamanlı mı olduğunun yeterince araştırılmadığını benimsedi. Komşu apartman görevlileri ve çevredeki kişiler dinlenmeli, apartmanın özellikleri incelenmeli; kısmi çalışma saptanırsa günlük ve haftalık süreler üzerinden çalışma günü hesaplanmalıdır. Eksik incelemeye dayalı direnme kararı bozuldu.
Yargıtay HGK, E. 2011/130, K. 2011/256, T. 29.04.2011Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu20.10.2010
Hizmet tespitinde bildirilmiş çalışma ve ücretin araştırılması
Hukuk Genel Kurulu (HGK), Kuruma bildirilmiş çalışma süresinin yeniden tespitinde hukuki yarar bulunmadığını; sigorta primine esas gerçek ücret belirlenirken imzalı bordrolar, banka ödemeleri, olası avanslar ve işyeri kayıtlarının karşılaştırılması gerektiğini kabul etti. Eksik araştırmaya dayalı direnme kararı bozuldu; karara uyularak verilen yeni hükmün temyizi incelenmek üzere dosya 10. Hukuk Dairesine gönderildi.
Yargıtay HGK, E. 2010/481, K. 2010/524, T. 20.10.2010Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu20.10.2010
Hizmet tespitinde bildirilen süre, gerçek ücret ve deliller
Hukuk Genel Kurulu (HGK), Kuruma zaten bildirilmiş çalışma döneminin yeniden tespitinde hukuki yarar bulunmadığını; bildirilmeyen dönem ve gerçek ücret için işyeri kayıtları, işe giriş bildirgesi, imzalı bordrolar ve banka ödemelerinin birlikte incelenmesi gerektiğini belirtti. Bordro ile banka kayıtları arasındaki çelişki çözümlenmeden ve avansların ücret olup olmadığı saptanmadan verilen direnme kararı bozuldu; uyulan yeni hükme ilişkin temyiz incelemesi için dosya 10. Hukuk Dairesine gönderildi.
Yargıtay HGK, E. 2010/482, K. 2010/525, T. 20.10.2010Özel Hukuk ve Medeni Usul
Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu29.09.2010
Yurt dışı hizmet borçlanmasının yaşlılık aylığı koşullarına etkisi
Sigortalı, Almanya’daki çalışmalarını sonradan borçlanmış ve yaşlılık aylığına hak kazandığının tespitini istemiştir. Hukuk Genel Kurulu, Almanya’daki ilk sosyal sigorta giriş tarihinin Türk sigortalılık başlangıcında dikkate alınabileceğini ve 506 sayılı Kanun’un geçici 81. maddesinin, borçlanma sonradan yapılsa da önceki yurt dışı çalışma dönemlerine uygulanabileceğini kabul etmiştir. Direnme uygun bulunmuş; aylık koşulları ve diğer temyiz itirazlarının incelenmesi için dosya 21. Hukuk Dairesine gönderilmiştir.
Yargıtay HGK, E. 2010/302, K. 2010/438, T. 29.09.2010Özel Hukuk ve Medeni Usul

506 sayılı Kanun

Maddeler

Sigorta başlangıcının tespitinde işe giriş bildirgesi ve fiilî çalışma araştırması

Hizmet tespitinde çıraklık ile üretime dayalı işçiliğin ayrılması

Emekli aylığında destek primine tabi bildirilmeyen hizmetin tespiti

Hizmet tespitinde blok çalışmanın hak düşürücü süresi

Hizmet tespiti davasında hak düşürücü süre ile prime esas kazancın ispatı

SGK ödeme emrinin iptali davasının süresinde açılması ve harç yatırma tarihi

Prime esas kazanç tespitinde resen araştırma ve tüm delillerin değerlendirilmesi

Basım işyerinde çalışan sigortalının itibari hizmet süresi

Bağ-Kur sigorta başlangıcının tespitinde hukuki yarar

Eşten ve babadan ölüm aylığının birlikte alınması

Günlük işçinin iş kazası sigortalısı sayılıp sayılmayacağı

Ev hizmetlerinde çalışmanın sigortalılık için sürekliliğinin araştırılması

Hizmet tespitinde prime esas ücretin yazılı delillerle doğrulanması

Hizmet tespiti ve işçilik alacaklarının aynı davada görülmesi

Hizmet tespiti ve işçilik alacağı davalarının ayrılması

Hizmet tespiti ve işçilik alacağı taleplerinin ayrılması

Hizmet tespiti davasında hak düşürücü süre ve kesintisiz çalışma

Hizmet tespitinde bildirilen süre ve prime esas ücret

Sigortalılık başlangıcında işe giriş bildirgesinin ispat değeri

Sigortalılık başlangıcı için fiilî çalışmanın kanıtlanması

Apartman görevlisinin tam zamanlı çalışıp çalışmadığının araştırılması

Hizmet tespitinde bildirilmiş çalışma ve ücretin araştırılması

Hizmet tespitinde bildirilen süre, gerçek ücret ve deliller

Yurt dışı hizmet borçlanmasının yaşlılık aylığı koşullarına etkisi

Devamı (22 karar)