2942 sayılı Kanun
Bu kanuna atıf yapan kararlar, madde madde. Metin için Mevzuat Bilgi Sistemi; maddeyi olay tarihindeki sürümüyle okuyun.
Maddeler
19 karar, yeniden eskiye
- Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu08.04.2026
Kamulaştırma bedelinde iptal kararının derdest davaya etkisi ve uygulanacak faiz
Hukuk Genel Kurulu, kamulaştırma bedelinin hesabında çelişkili tarım verilerine dayanan bilirkişi raporuyla yetinilemeyeceği gerekçesiyle direnme kararını bu yönden bozmuştur. Faize ilişkin kanun hükmünü iptal eden Anayasa Mahkemesi kararının kesinleşmemiş davada uygulanması gerektiğini kabul ederek, dava tarihinden karar tarihine kadar talep aranmaksızın kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin işletilmesini uygun bulmuştur. Faiz yönünden direnme onanmıştır. Karşı görüş, taleple bağlılık gereği yalnız yasal faiz uygulanabileceğini savunmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2025/116, K. 2026/228, T. 08.04.2026Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu08.04.2026
Tarım arazisinin kamulaştırma bedelinde resmî veriler arasındaki çelişkinin giderilmesi
Kamulaştırma bedeli belirlenirken bölge adliye mahkemesi, başka dosyalarda uygulanan ürün verimi, satış fiyatı ve gider rakamlarına dayalı ek raporu esas almıştır. Hukuk Genel Kurulu, dosyadaki veri tablolarının birbiriyle çeliştiğini ve hangi verilerin neden kullanıldığının açıklanmadığını tespit etmiştir. Değerlendirme yılına ait resmî tarım verileri getirtilip çelişkiler giderildikten sonra denetlenebilir ek rapor alınması gerektiğinden direnme kararı genişletilmiş gerekçeyle bozulmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2025/750, K. 2026/229, T. 08.04.2026Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi01.04.2026
İptal kararı öncesi açılan kamulaştırma davasında faiz başlangıcı ve türü
Bölge adliye mahkemesi, Anayasa Mahkemesinin iptal kararına dayanarak kamulaştırma bedeline dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin işletilmesine karar vermiştir. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, davanın 01.08.2023 tarihinden önce açıldığı ve iptal kararlarının geriye yürümeyeceği gerekçesiyle dava tarihinden dört ay sonrasından başlayan yasal faiz uygulanması gerektiğini kabul ederek hükmü düzelterek onamıştır. Karşı oy, iptal kararının derdest davada uygulanması gerektiğini savunmuş; açık temyiz talebi bulunmaması nedeniyle sonuca katılırken çoğunluğun faiz gerekçesine katılmamıştır.
Yargıtay 5. HD, E. 2025/15486, K. 2026/5522, T. 01.04.2026Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi01.04.2026
1983 sonrası kamulaştırmasız el atmada nispi harç ve vekâlet ücreti
Kamulaştırmasız el atma tazminatı davasında idare, harcın maktu alınması gerektiğini ileri sürmüştür. Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, 04.11.1983 tarihinden sonraki el atmalara ilişkin davaların Kamulaştırma Kanunu'nda düzenlenmediğini ve içtihadı birleştirme kararlarına dayandığını belirterek nispi harç ve nispi vekâlet ücretini yerinde bulmuştur. Bir davacı yönünden temyiz dilekçesi miktar nedeniyle reddedilmiş, diğer davacı yönünden hüküm onanmıştır.
Yargıtay 5. HD, E. 2025/17864, K. 2026/5504, T. 01.04.2026Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi31.03.2026
Kamulaştırmada hesaba katılmayan pay ve istinafta ileri sürülmeyen faiz itirazı
Yargıtay, kamulaştırma bedeli belirlenirken bir davalının payı hakkında olumlu veya olumsuz hüküm kurulmadığını tespit ederek kararı bozmuştur. Ayrıca faiz türü ve başlangıcına ilişkin itiraz istinafta ileri sürülmediği ve kamu düzeni kapsamında görülmediği için bu itirazı temyizde incelememiştir.
Yargıtay 5. HD, E. 2025/14724, K. 2026/5451, T. 31.03.2026Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi30.03.2026
Komşu kamulaştırma dosyasından ayrılan objektif değer artışının açıklanması
Yargıtay, aynı kamulaştırmadaki komşu taşınmaz için onanmış objektif değer artış oranından neden ayrıldığını açıklayan ek rapor alınmadan bedel belirlenmesini eksik inceleme saymıştır. Ayrıca dava tarihinden dört ay sonra başlayacak yasal faiz gerektiği gerekçesiyle kararı bozmuştur. Karşı oy: Faiz yönünden Anayasa Mahkemesi iptalinin derdest davaya uygulanması ve talep sahibi davalılara dava tarihinden itibaren en yüksek kamu alacağı faizi verilmesi gerektiği savunulmuştur.
Yargıtay 5. HD, E. 2025/11214, K. 2026/5252, T. 30.03.2026Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi30.03.2026
Kamulaştırma bedelinde miktardan temyiz reddi ve iptal kararı sonrası faiz tartışması
Yargıtay, kamulaştırma bedeli tespitinde miktar kesinlik sınırına bakılmadan temyiz incelemesi yapılabileceğini belirterek ret ek kararını kaldırmıştır. Çoğunluk, dava iptal kararından önce açıldığı için dava tarihinden dört ay sonra başlayan yasal faizi uygun bularak esas kararı onamıştır. Karşı oy: Anayasa Mahkemesi iptalinin derdest davada uygulanması ve dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faize hükmedilmesi gerektiği savunulmuştur.
Yargıtay 5. HD, E. 2025/17058, K. 2026/5251, T. 30.03.2026Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi12.03.2026
Kamulaştırmasız el atmada maktu vekâlet ücreti
Kamulaştırmasız el atma davasında taşınmaz bedeli emsal karşılaştırmasıyla belirlenmiş, davacı lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmişti. 5. Hukuk Dairesi, bedel ve tazminat kararlarında maktu vekâlet ücreti uygulanması gerektiğini belirleyerek bu kısmı düzeltti ve kararı düzelterek onadı.
Yargıtay 5. HD, E. 2025/16161, K. 2026/4566, T. 12.03.2026Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi12.03.2026
Kamulaştırma faizinin türü ve başlangıcında görüş ayrılığı
Kamulaştırma bedeline uygulanacak faizin türü ve başlangıcı temyizde tartışıldı. 5. Hukuk Dairesi çoğunluğu, dava tarihinden dört ay sonrasından itibaren yasal faiz uygulanacak biçimde kararı düzelterek onadı. Karşı oy: Anayasa Mahkemesinin iptal kararı gözetilerek dava tarihinden itibaren kamu alacaklarına uygulanan en yüksek faizin işletilmesi gerektiği savunuldu.
Yargıtay 5. HD, E. 2025/17609, K. 2026/4543, T. 12.03.2026Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi12.03.2026
İmar değişikliği sonrası kamulaştırmasız el atmada sorumlu idare
Kamulaştırmasız el atma davasında taşınmazın imar planındaki kullanım amacı ve fiilî el atmanın sona ermesi, hangi belediyenin bedelden sorumlu olduğu yönünden tartışıldı. 5. Hukuk Dairesi, aynı taşınmaza ilişkin kesinleşen plan değişikliğini dikkate alarak sorumlu idare ve husumet yönünden verilen hükmü bozdu.
Yargıtay 5. HD, E. 2025/7066, K. 2026/4656, T. 12.03.2026Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi12.03.2026
Kamulaştırma bedelinde yapı değerinin kazanılmış hak olarak korunması
Kamulaştırma bedeli davasında bozma öncesi yapı bedeli için hükmedilen tutar, bozma kapsamına alınmadığı hâlde sonraki kararda azaltılmıştı. 5. Hukuk Dairesi, davalı lehine oluşan usuli kazanılmış hakkı gözeterek yapı bedelindeki hatayı düzeltti ve kararı düzelterek onadı.
Yargıtay 5. HD, E. 2025/9682, K. 2026/4576, T. 12.03.2026Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi12.03.2026
Bozma sonrası kamulaştırma bedeli ve faiz hükmünün düzeltilmesi
Kamulaştırma bedeli davasında mahkeme, önceki bozmayla ortadan kalkan hükmün bazı bölümlerinde yeniden karar verilmesine yer olmadığına hükmetmişti. 5. Hukuk Dairesi, tescil ve faiz konusunda yeniden hüküm kurulması gerektiğini belirleyerek faiz başlangıcı ile fark bedelin faiz süresini düzeltti ve kararı düzelterek onadı.
Yargıtay 5. HD, E. 2025/9896, K. 2026/4634, T. 12.03.2026Özel Hukuk ve Medeni Usul - Danıştay · 6. Daire23.02.2021
İmar planında yeşil alana ayrılan taşınmaz için kamulaştırmasız el atma tazminatı
Taşınmazın uygulama imar planında yeşil alan olarak ayrıldığı ancak kamulaştırılmadığı gerekçesiyle maliki, taşınmaz değerine karşılık tazminat istemiştir. Mahkeme, bilirkişi incelemesiyle belirlenen 43.559,24 TL'nin 40.025 TL'sine dava tarihinden, kalanına ıslah tarihinden itibaren faiz uygulanmasına ve bedelin tapu tescilinde kamulaştırma bedeli sayılmasına karar vermiştir. Daire, kararı hukuka ve usule uygun bularak belediyenin temyiz istemini reddetmiştir. Karşı oy, parselasyonla kamu ortaklık payı oluşturulması ve davacıya kullanılabilir başka bir parsel tahsis edilip edilmediğinin araştırılması gerektiğini savunmuştur.
Danıştay 6. D, E. 2019/19544, K. 2021/2429, T. 23.02.2021İdare ve Vergi - Yargıtay · 5. Hukuk Dairesi16.01.2020
Tebliğ edilmemiş kamulaştırmada el atma tazminatı, iptal edilen geçici 7 ve ek madde 3
Davacılar, murislerinin payı bulunan taşınmaza kamulaştırmasız el atıldığı gerekçesiyle bedelin tahsilini istemiştir. Yerel mahkeme, payın 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 17. maddesi uyarınca davalı idare adına tescil edildiği gerekçesiyle davayı 6487 sayılı Kanun'la eklenen geçici 7. madde uyarınca reddetmiştir. Yargıtay, geçici 7. maddenin Anayasa Mahkemesince iptal edildiğini, kamulaştırma tarihinde malik olan ölü kişiye atanan kayyıma kamulaştırmanın usule uygun tebliğine dair belge bulunmadığından işlemin dava edilen paylar yönünden tamamlanmadığını ve 7201 sayılı Kanun'la eklenen ek madde 3'ün usulüne uygun kesinleşmiş tescil kararı bulunması hâlinde uygulanacağından eldeki davaya uygulanamayacağını kabul etmiştir. Davacıların kamulaştırmasız el atmadan kaynaklanan tazminat isteyebileceği gözetilerek esasa girilmesi gerektiğinden hüküm bozulmuştur.
Yargıtay 5. HD, E. 2019/7050, K. 2020/577, T. 16.01.2020Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu14.05.2019
Kamulaştırma bedelinin tespiti davasında malik idare lehine vekâlet ücreti ödemez
Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında Bölge Adliye Mahkemesi, taşınmaz malikinin davanın açılmasına sebep olmadığı gerekçesiyle idare lehine vekâlet ücretini kaldırmış; idare bu karara direnilmesini temyiz etmiştir. Hukuk Genel Kurulu, bu davanın amacının taşınmazın gerçek değerini saptamak olduğunu ve malikin davalı sıfatının kanundan doğduğunu belirtti. Kamulaştırma Kanunu’nun 29. maddesi gereği yargılama giderlerini idare karşıladığından, vekâlet ücretinin malike yükletilmesi gerçek bedel ilkesine aykırı olur; idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesini uygun bulan direnme kararı onandı.
Yargıtay HGK, E. 2019/241, K. 2019/560, T. 14.05.2019Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 18. Hukuk Dairesi28.10.2014
Kamulaştırma bedelinde tarımsal gelir, objektif değer artışı ve faiz
Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tescili davasında taraflar hükmü temyiz etmiştir. Yargıtay, tarımsal ürün verileriyle bilirkişi raporu arasındaki çelişkinin giderilmesini, taşınmazın konumuna bağlı objektif değer artışının değerlendirilmesini ve acele kamulaştırmada yatırılan tutarın bedelden düşülerek yalnız bakiye için faize hükmedilmesini gerekli görerek kararı bozmuştur.
Yargıtay 18. HD, E. 2014/10567, K. 2014/15008, T. 28.10.2014Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu02.02.2011
Kamulaştırma bedeli davasında malik ve mirasçıların davaya katılması
Hukuk Genel Kurulu (HGK), idarenin kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın terkini davasında, tapu maliklerinin ölü veya adreslerinin belirsiz olması halinde gerçek maliklerin ve mirasçıların davaya dahil edilmesi gerektiğini belirtti. Taraf teşkili tamamlanmadan idarenin satın alma ve adres araştırma işlemlerinin yeterliliği incelenip davanın reddedilmesi doğru olmadığından direnme kararı bozuldu.
Yargıtay HGK, E. 2010/546, K. 2011/11, T. 02.02.2011Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu27.10.2010
Kamulaştırmasız elatmada yeni uzlaşma usulünün uygulanması
Hukuk Genel Kurulu (HGK), 1956–1983 arasında kamulaştırmasız elatılan taşınmazlar için 5999 sayılı Kanun’la getirilen uzlaşma düzenlemesinin, derdest davada uygulanması gerektiğini kabul etti. Davacının süresinde sunduğu uzlaşma başvurusu dikkate alınarak 2942 sayılı Kanun’un geçici 6. maddesi uyarınca işlem yapılmalıydı; usuli kazanılmış hak gerekçesiyle direnilmesi nedeniyle karar bozuldu.
Yargıtay HGK, E. 2007/11, K. 2010/541, T. 27.10.2010Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu25.05.2005
Kamulaştırmasız el atmada iptal edilen kanun hükmü
Kamulaştırmasız el atılan taşınmazın idare adına tescili için dayanak alınan Kamulaştırma Kanunu’nun 38. maddesi, dava derdestken Anayasa Mahkemesince iptal edilmiştir. Çoğunluk, iptal kararından önce 20 yıllık süre dolduğu için mülkiyetin idareye geçtiğini kabul ederek direnme kararını onamıştır. Karşı oyda, kesinleşmemiş uyuşmazlığın iptal kararı kapsamına girdiği ve taşınmazın tescilini sağlayacak hukuki dayanağın kalmadığı savunulmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2005/288, K. 2005/352, T. 25.05.2005Özel Hukuk ve Medeni Usul