4857 sayılı Kanun m. 31
Bu hükme atıf yapan kararlar. Madde metni için Mevzuat Bilgi Sistemi; olay tarihindeki sürümüyle okuyun.
25 karar, yeniden eskiye
- Yargıtay · 22. Hukuk Dairesi30.06.2020
İşe başlatmama tazminatında asıl işverenin birlikte sorumluluğu
Alt işveren işçisi olarak çalışırken askerlik nedeniyle ayrılan işçi, dönüşte başvurduğu hâlde işe alınmadığını ileri sürerek üç aylık ücret tutarında tazminat istemiş; ilk derece mahkemesi ile bölge adliye mahkemesi, başvuru tarihinde alt işveren işçisi olmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiştir. Yargıtay, asıl işverenin birlikte sorumluluğu için işçinin başvuru tarihinde hâlâ alt işverenin işçisi olmasının gerekmediğini, aranan koşulların yükümlülüğün o işyeriyle ilgili olması ve kanundan, iş sözleşmesinden ya da toplu iş sözleşmesinden doğması olduğunu kabul etmiştir. İşe alma yükümlülüğünün İş Kanunu'nun 31. maddesinden doğduğunu ve başvuru tarihinde asıl işveren ile alt işveren ilişkisinin sürdüğünü belirlemiştir. Diğer koşullar gerçekleştiği takdirde asıl işverenin bu tazminattan alt işverenle birlikte sorumlu tutulması gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.
Yargıtay 22. HD, E. 2017/11884, K. 2020/8226, T. 30.06.2020Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 9. Hukuk Dairesi18.02.2020
Üç aylık ücret talebinin gerekçesiz reddi
Askerlik dönüşü tekrar işe alınmayan işçinin İş Kanunu'nun 31/son maddesi uyarınca talep ettiği üç aylık ücret tutarındaki tazminat hakkında karar verilmesi gerekirken, bu talebin gerekçesi açıklanmadan reddedildiği belirtildi.
Yargıtay 9. HD, E. 2016/13749, K. 2020/2457, T. 18.02.2020Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 9. Hukuk Dairesi05.11.2019
Askerlik süresince askı hâli ve feshin kim tarafından yapıldığı
Askerlik nedeniyle işten ayrılan işçi, terhis sonrası başvurmasına rağmen sözleşmesinin haksız feshedildiğini ileri sürerek işe iadesini istemiş; ilk derece mahkemesi davayı reddetmiş, bölge adliye mahkemesi sözleşmenin askerlik süresince askıda olduğu gerekçesiyle işe iadeye karar vermiştir. Yargıtay, İş Kanunu'nun 31. maddesinin muvazzaf askerlik süresince askı hâli öngörmediğini, askıdan söz edilebilmesi için tarafların bu yönde açık iradelerinin bulunması gerektiğini kabul etmiştir. Davacının dilekçelerinde ve kurum içi yazışmada askıya alınma iradesi bulunmadığından sözleşmenin 28.09.2015 tarihinde işçi tarafından feshedildiğini, işe başlatılmama tarihinin fesih sayılamayacağını belirlemiştir. Bu nedenle iş güvencesinden yararlanma imkânı bulunmadığını ve davanın hak düşürücü süre içinde açılmadığını saptayarak kararları bozup ortadan kaldırmış ve davayı reddetmiştir.
Yargıtay 9. HD, E. 2019/2990, K. 2019/19191, T. 05.11.2019Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 9. Hukuk Dairesi28.05.2019
Hüküm altına alınan tazminatın kıdem tazminatı olarak adlandırılması
Hüküm altına alınan tazminata ilişkin karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay, delillerin takdirinde isabetsizlik görmediğini ve davalının faize yönelik açık bir temyiz sebebi bulunmadığını belirtmiştir. Hüküm altına alınan tazminatın İş Kanunu'nun 31. maddesinin dördüncü fıkrasına dayanmasına rağmen hüküm kısmında kıdem tazminatı olarak adlandırılmasının sonuca etkisi bulunmadığını kabul ederek hükmü oyçokluğuyla onamıştır. Karşı oy: Hüküm altına alınan tazminat 31. maddenin dördüncü fıkrasındaki üç aylık ücret tutarında tazminattır; gerekçeye aykırı olarak kıdem tazminatı biçiminde hüküm kurulup en yüksek banka mevduat faizi uygulanması davalının temyizi karşısında bozma sebebidir ve karar yasal faiz yönünden düzeltilerek onanmalıdır.
Yargıtay 9. HD, E. 2016/3435, K. 2019/12225, T. 28.05.2019Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 22. Hukuk Dairesi28.03.2018
İşe başlatmama tazminatında kadro durumunun bilirkişiyle belirlenmesi
Askerlik dönüşü hastanedeki görevine dönmek için işverenlere başvurduğu hâlde işe alınmadığını ileri süren işçinin üç aylık ücret tutarındaki tazminat istemi kabul edilmiştir. Yargıtay, davacının terhisten sonra kanuni süre içinde işe alınma talebinde bulunduğunu, davalılarca kendisine yönelik herhangi bir işlem yapılmadığını saptamıştır. Bununla birlikte davacının çalıştırılabileceği kadro bulunup bulunmadığının ve talebine rağmen yerine yeni kişi alınıp alınmadığının belirlenmesi gerektiğini kabul etmiştir. İnsan kaynakları uzmanı bilirkişi görevlendirilip gerekirse yerinde inceleme yaptırılmadan eksik incelemeyle hüküm kurulmasını bozma nedeni saymıştır.
Yargıtay 22. HD, E. 2017/11856, K. 2018/8051, T. 28.03.2018Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu07.03.2018
İşe alınmamanın yaptırımı, taleple bağlılık ve hukuki yarar
Askerlik dönüşü işe başlama talebi kadro bulunmadığı gerekçesiyle kabul edilmeyen işçi işe iadesini istemiş; mahkeme talebi işe başlatılmamanın hukuka aykırılığının tespiti olarak değerlendirip davayı kabul etmiş ve bozmadan sonra önceki kararında direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, İş Kanunu'nun 31. maddesinin dördüncü fıkrasının işverene işe alma yükümlülüğü getirmekle birlikte bu yükümlülüğe uyulmamasının yaptırımını tazminat olarak belirlediğini, işçiye işe alınma konusunda dava açma imkânı tanımadığını kabul etmiştir. İşe iade istemiyle açılan davanın taleple bağlılık ilkesine aykırı biçimde tespit davası sayılamayacağını belirtmiştir. Davacının üç aylık ücret tutarında tazminat istemli eda davası açması gerektiğinden tespit kararı verilmesinde hukuki yararının bulunmadığını kabul ederek direnme kararını bozmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2015/1608, K. 2018/448, T. 07.03.2018Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 9. Hukuk Dairesi27.02.2018
Haftalık çalışma süresi ve fazla sürelerle çalışma ücretinin hesabı
İşçi, fazla çalışma ücreti ile askerlik dönüşü işe başlatılmaması nedeniyle İş Kanunu'nun 31. maddesi kapsamındaki tazminatı istemiş; mahkeme tanık beyanları ve bilirkişi raporuna dayanarak davayı kısmen kabul etmiştir. Yargıtay, davacının imzaladığı hizmet sözleşmesinde haftalık çalışma süresinin yasal süre olarak belirlendiğini, insan kaynakları yönetmeliğinin davacıya 21.02.2011 tarihinde tebliğ edildiğini saptamıştır. Bu tarihe kadar haftalık kırk beş saat, sonrası için kırk saat üzerinden hesap yapılması gerektiğini kabul etmiştir. Tebliğ tarihine kadar fazla sürelerle çalışma ücreti talep hakkı bulunmadığı hâlde iki alacak kaleminin toplamı üzerinden hüküm kurulmasını bozma nedeni saymıştır.
Yargıtay 9. HD, E. 2015/10131, K. 2018/4413, T. 27.02.2018Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 9. Hukuk Dairesi18.10.2016
İşe alınmama tazminatının eksik incelemeyle reddi
Alt işveren nezdinde çalışırken askerlik nedeniyle ayrılan ve dönüşte işe başlatılmadığını ileri süren işçi, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ile ücret alacağı ve İş Kanunu'nun 31. maddesinden doğan tazminat istemiştir. Mahkeme kıdem tazminatı, ücret ve yıllık izin alacaklarını kabul etmiş, işe alınmama tazminatını kanıtlanamadığı gerekçesiyle reddetmiştir. Yargıtay, bu reddin eksik inceleme ve araştırmaya dayandığını, maddedeki hüküm doğrultusunda gerekli araştırma yapılarak tazminat hakkının bulunup bulunmadığının değerlendirilmesi gerektiğini kabul etmiştir. Bilirkişi raporunda hizmet süresi 5 yıl 7 ay belirlenmesine rağmen hesaplamada 6 yıl 9 aylık sürenin esas alınmasını ve harçtan muaf davalı yönünden yatırılan harçların iadesine hükmedilmemesini de hatalı bularak kararı bozmuştur.
Yargıtay 9. HD, E. 2016/33304, K. 2016/18185, T. 18.10.2016Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 22. Hukuk Dairesi06.06.2016
Özelleştirme sonrası başka kurumda işe başlatılan işçi ve m. 31/son
Askerdeyken çalıştığı kurum özelleştirme kapsamına alınan, askerlik dönüşü başvurusu üzerine Devlet Personel Başkanlığınca valilik emrinde işe başlatılan işçinin işe başlatmama tazminatı talebi incelendi. Kararda, bu durumda 4857 sayılı Kanun'un 31/son maddesinin somut olayda uygulanma yeri bulunmadığı belirtildi.
Yargıtay 22. HD, E. 2015/11727, K. 2016/16502, T. 06.06.2016Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 9. Hukuk Dairesi29.02.2016
Bozmaya uyulduğu hâlde bilirkişi incelemesi yaptırılmaması
Askerlik nedeniyle işten ayrılan işçi, kıdem tazminatı faiz farkı ile İş Kanunu'nun 31. maddesinin son fıkrasına dayalı tazminat istemiştir. Mahkeme, iki bozma kararından sonra ilgili dönemde işe alınan işçilerin listesi ile çalışan şemasını getirtmiş ve davalının davacıyı istihdam etmesinin imkân dâhilinde olduğu gerekçesiyle her iki alacağı hüküm altına almıştır. Yargıtay, bozma ilamında davacının eğitim durumu ve işi ile yeni alınan işçilerin eğitim durumlarının karşılaştırılması ve işyeri kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması istendiğini hatırlatmıştır. Bilirkişi incelemesi yapılmadan sonuca gidilmesini, uyulan bozmanın gereğinin yerine getirilmemesi sayarak kararı bozmuştur.
Yargıtay 9. HD, E. 2016/5648, K. 2016/4233, T. 29.02.2016Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 7. Hukuk Dairesi21.01.2016
İşverenin aynı nitelikte başka işçi alması
İşverenin, askerlik dönüşü başvuran işçiyi işe almayıp aynı nitelikte bir işçiyi işe aldığı ileri sürüldü. Kararda, işçinin kıdem tazminatına ve İş Kanunu'nun 31/4 maddesinde düzenlenen tazminata hak kazandığının tartışmasız olduğu belirtildi.
Yargıtay 7. HD, E. 2015/5347, K. 2016/591, T. 21.01.2016Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 22. Hukuk Dairesi10.12.2015
İşe başlatmama tazminatında başvuru ve işe alma imkânının araştırılması
İş sözleşmesi askerlik sebebiyle sona eren işçi, dönüşte başvurmasına rağmen işe alınmadığını ileri sürerek kıdem tazminatı ve işe başlatmama tazminatı istemiş; mahkeme davayı kısmen kabul etmiştir. Yargıtay, uyuşmazlığın işçinin İş Kanunu'nun 31. maddesi kapsamında işe başlatmama tazminatına hak kazanıp kazanmadığında toplandığını belirtmiştir. Davacının askerlik sonrası işverene başvurup başvurmadığı, başvurunun kanuni süre içinde yapılıp yapılmadığı ve işverenin işten ayrılma tarihindeki şartlarla davacıyı işe başlatma imkânının bulunup bulunmadığı araştırılmalıdır. Bu hususlar araştırılmadan eksik incelemeyle hüküm kurulmasını bozma nedeni saymıştır.
Yargıtay 22. HD, E. 2014/21166, K. 2015/34184, T. 10.12.2015Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 9. Hukuk Dairesi30.03.2015
Bozma gereğinin tam olarak yerine getirilmemesi
Askerlik nedeniyle işten ayrılan işçi, kıdem tazminatı faiz farkı ile İş Kanunu'nun 31. maddesinin son fıkrasına dayalı tazminat istemiştir. Mahkeme, önceki bozma üzerine işçi alımlarına ilişkin bilgi ile sosyal güvenlik kayıtlarını getirtmiş, başvuru tarihinde eski işyerinde veya benzeri işlerde boş kadro bulunmadığı gerekçesiyle tazminat istemini reddetmiştir. Yargıtay, bozma kararında emsal işçi alınıp alınmadığının belirlenmesi ve işyeri kayıtlarının incelenmesi istendiği hâlde yalnız kurum kayıtları ve işe alınan işçi listesiyle sonuca gidilmesini bozma gereğinin yerine getirilmemesi saymıştır. Davacının eğitim durumu ve işi ile yeni alınan işçilerin eğitim durumları karşılaştırılıp işyeri kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılması gerektiğini belirterek kararı yeniden bozmuştur.
Yargıtay 9. HD, E. 2015/7327, K. 2015/12275, T. 30.03.2015Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 9. Hukuk Dairesi04.03.2015
M. 31/4 talebi hakkında hüküm kurulmaması
Terhis sonrası işyerine başvurduğu hâlde işe alınmadığını iddia eden işçi, kıdem tazminatının yanında İş Kanunu'nun 31/4 maddesine göre işe geri alınmama tazminatı da talep etmişti. Kararda, hüküm fıkrasında bu talep yönünden olumlu ya da olumsuz bir karar verilmediği, mahkemece bu istek hakkında karar verilmesi gerektiği belirtildi.
Yargıtay 9. HD, E. 2013/9325, K. 2015/9184, T. 04.03.2015Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 22. Hukuk Dairesi23.09.2014
Askerlik dönüşü işe alınmayan işçinin işe iade davası açamaması
Askerlik dönüşü işe alınmayan işçinin işe iade istemi mahkemece hak düşürücü süre yönünden reddedilmiştir. Yargıtay, İş Kanunu'nun 31. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca bu işçinin üç aylık ücret tutarında tazminat isteme hakkına sahip olduğunu, işe iade davası açma hakkının bulunmadığını kabul etmiştir. İstemin bu gerekçeyle reddi gerektiğini belirtmiş, sonucu itibarıyla doğru bulduğu kararı değişik gerekçeyle onamıştır.
Yargıtay 22. HD, E. 2014/21717, K. 2014/24965, T. 23.09.2014Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 9. Hukuk Dairesi23.09.2014
Muvazzaf askerlik dönüşü işe başlatılmama ve işe iade talebi
Kararda, muvazzaf askerlik görevi sona erdikten sonra işverence işe başlatılmayan işçinin İş Kanunu'nun 31. maddesindeki tazminatı talep edebileceği, işe iadesini ise talep edemeyeceği belirtildi.
Yargıtay 9. HD, E. 2014/9686, K. 2014/27726, T. 23.09.2014Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 22. Hukuk Dairesi05.05.2014
İşe alınmanın yeni bir iş sözleşmesi kurulmasıyla ilgisi
Yerel mahkeme, askerlik dönüşü işe başlatılmamanın hukuka aykırılığının tespitine karar vermişti. Kararda 4857 sayılı Kanun'un 31/4 maddesi metniyle aktarıldıktan sonra, askerlik dönüşü işverence işe alınıp alınmamanın yeni bir iş sözleşmesinin kurulmasıyla ilgili olduğu belirtildi.
Yargıtay 22. HD, E. 2014/11565, K. 2014/11387, T. 05.05.2014Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 22. Hukuk Dairesi04.02.2014
İkinci kez ıslahın geçersizliği ve talebin dönüştürülmesi
Askerlik dönüşü işe alınmadığını ileri süren işçinin İş Kanunu'nun 31. maddesine dayalı üç aylık ücret tutarındaki tazminat talebi mahkemece kabul edilmiştir. Yargıtay, davacının yargılama sırasında talebini işe iade olarak düzelttiğini, sonra ikinci bir dilekçeyle tazminat talebini artırdığını belirlemiştir. Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 176. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca aynı davada ancak bir kez ıslah yoluna başvurulabileceğinden ikinci ıslahı geçersiz saymıştır. Davanın ıslahla işe iade davasına dönüştürüldüğü gözetilmeden tazminat talebinin kabul edilmesini bozma nedeni yapmıştır.
Yargıtay 22. HD, E. 2013/3018, K. 2014/1364, T. 04.02.2014Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 9. Hukuk Dairesi03.02.2014
İşe almama tazminatında emsal işçi alımının araştırılması
Askerlik nedeniyle işten ayrılan işçi, kıdem tazminatı faiz farkı ile İş Kanunu'nun 31. maddesinin son fıkrasına dayalı tazminat istemiş; mahkeme faiz farkını kabul edip tazminat talebini reddetmiştir. Yargıtay, işverenin başvuru tarihinden dava tarihine kadar üç işçi aldığını bildirmesine karşın bu konuda yapılan araştırmanın yeterli olmadığını kabul etmiştir. Davacının talebinden sonra emsal işçi alınıp alınmadığı araştırılmadan ve işyeri kayıtları incelenerek tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı belirlenmeden karar verilmesini bozma nedeni saymıştır.
Yargıtay 9. HD, E. 2011/54583, K. 2014/2910, T. 03.02.2014Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 9. Hukuk Dairesi11.12.2013
İşe başlatmama tazminatında boş yer ve yeterlilik araştırması
Askerlik dönüşü İş Kanunu'nun 31. maddesine dayanarak işe alınmasını isteyen işçinin tazminat talebi, eski işinin kadrosunun dolu olduğu ve ilan verilen pozisyonların niteliklerine uymadığı gerekçesiyle reddedilmiştir. Yargıtay, maddenin son fıkrasına göre işverenin sözleşme yapma yükümlülüğünün boş yer bulunması koşuluna bağlı olduğunu belirterek yapılan araştırmayı yetersiz bulmuştur. Başvuru döneminde işyerinde boş yer bulunup bulunmadığı, dava sırasında uygun bir yerin boşalıp boşalmadığı ve davacının aynı işverene ait diğer işlerde yeterlilik taşıyıp taşımadığı, gerekirse keşif ve işyeri kayıtlarıyla araştırılmadan karar verilmesini bozma nedeni saymıştır.
Yargıtay 9. HD, E. 2011/48583, K. 2013/32752, T. 11.12.2013Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 9. Hukuk Dairesi25.03.2013
Askerlik sonrası işe alınmama ve işe iade davasında hak düşürücü süre
İş sözleşmesinin geçerli neden olmadan feshedildiğini belirterek işe iade isteyen işçinin davası incelendi. Kararda, iş akdinin muvazzaf askerlik nedeniyle işçi tarafından feshedildiği gerekçesiyle verilen ret kararı yerine; işçinin askerlik sonrası işe alınmak üzere başvurduğu ve alınmadığı tarihten dava tarihine kadar 4857 sayılı Kanun'un 20. maddesindeki bir aylık hak düşürücü sürenin geçtiği belirtildi.
Yargıtay 9. HD, E. 2012/38287, K. 2013/9900, T. 25.03.2013Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 9. Hukuk Dairesi04.03.2013
Yargılama sırasında ödenen alacakta vekâlet ücreti ve yargılama gideri
Kıdem tazminatı ve işe geri almama tazminatı davasında davalı, yargılama sürerken davacının banka hesabına ödeme yapmış; mahkeme bu kısmı reddedilmiş gibi değerlendirerek vekâlet ücreti ile yargılama giderini hesaplamıştır. Yargıtay, yargılama sırasında ödenen meblağ yönünden davanın konusuz kaldığını ve davalının dava açılmasına sebebiyet verdiğini belirterek bu kısma ilişkin yargılama gideri ve vekâlet ücretinden de davalının sorumlu tutulması gerektiğini kabul etmiştir. Düzeltme yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hüküm fıkrası değiştirilerek karar düzelterek onanmıştır.
Yargıtay 9. HD, E. 2010/47646, K. 2013/7470, T. 04.03.2013Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 9. Hukuk Dairesi23.01.2013
İşe başlatmama tazminatı hükmünün onanması ve karşı oy
İşe başlatmama tazminatı istemini hüküm altına alan karar davalı tarafından temyiz edilmiştir. Yargıtay 9. Hukuk Dairesi, delillerin takdirinde isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle temyiz itirazlarını reddederek hükmü oyçokluğuyla onamıştır. Karar gerekçe açıklamayan kalıp bir onamadır. Karşı oy: İş Kanunu'nun 31. maddesi muvazzaf askerlik ödevi dışında silah altına alınan işçiye ilişkindir; muvazzaf askerlik nedeniyle işten ayrılan işçi 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi uyarınca kıdem tazminatına hak kazandığından 31. maddenin son fıkrasındaki tazminattan yararlanamaz.
Yargıtay 9. HD, E. 2010/39524, K. 2013/2746, T. 23.01.2013Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 22. Hukuk Dairesi20.11.2012
İki aylık başvuru şartı ve benzer işlerde boş kadro araştırması
Askerlik dönüşü işe başlatılmadığını ileri süren işçinin kıdem tazminatı ile İş Kanunu'nun 31. maddesindeki tazminat istemi, çalıştığı bölümde boşluk bulunmadığı gerekçesiyle kısmen kabul edilmiştir. Yargıtay, terhis belgesi ve ihtarname tarihlerine göre maddede öngörülen iki aylık süre içinde başvuru şartının gerçekleştiğini saptamıştır. Başvuru tarihinde davacının yaptığı işe benzer işlerde boş kadro bulunup bulunmadığının ve sonrasında yeni işçi alınıp alınmadığının araştırılmadığını, ayrıca tanık anlatımına göre işe başlatmamanın ücret anlaşmazlığından kaynaklandığını belirtmiştir. Kadro kayıtları getirtilip tanıklar dinlenmeden eksik incelemeyle karar verilmesini bozma nedeni saymıştır.
Yargıtay 22. HD, E. 2012/6252, K. 2012/25880, T. 20.11.2012Özel Hukuk ve Medeni Usul