4721 sayılı Kanun m. 1
Bu hükme atıf yapan kararlar. Madde metni için Mevzuat Bilgi Sistemi; olay tarihindeki sürümüyle okuyun.
6 karar, yeniden eskiye
- Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi08.05.2024
Kira uyarlamasında dava tarihindeki brüt bedelin yeterli emsal incelemesiyle belirlenmesi
Davacı, koşulların değiştiğini ve işlem temelinin çöktüğünü ileri sürerek aylık kira bedelinin 10.000,00 TL olarak uyarlanmasını istemiştir. Mahkeme, bozmaya uyduktan sonra kirayı dava tarihinden itibaren net aylık 8.500,00 TL olarak uyarlamıştır. Bilirkişi raporunda taşınmazın aylık kira bedeli dava tarihi yerine 2019 yılı itibariyle belirlenmiştir. Yargıtay, uyarlama koşullarının oluştuğunu kabul etmekle birlikte tüm emsalleri değerlendiren, dava tarihindeki boş ve brüt kira bedelini belirleyen denetlenebilir rapor alınması ve eski kiracılık indirimi yapılması gerektiğini belirterek hükmü bozmuştur.
Yargıtay 3. HD, E. 2023/3006, K. 2024/1601, T. 08.05.2024Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi04.06.2018
Hizmet binasında uyarlama ve husumet yönünden bozma
Davacı, 12.11.1972 tarihli protokolle 49 yıllığına kiralanan hizmet binasında hiç ödeme yapılmadığını belirterek protokolün iptalini, dava tarihi itibarıyla kiranın belirlenmesini ve geriye doğru beş yıllık kiranın tahsilini istedi, yargılamada iptal talebinden vazgeçti. Mahkeme, kiracılığın Türk Telekom Anonim Şirketine devredildiği gerekçesiyle Posta ve Telgraf Teşkilatı Anonim Şirketi yönünden husumet yokluğundan ret, iptal ve 2.000,00 Türk Lirası alacak taleplerinin reddi ile 20.12.2016 tarihinden itibaren 2.500,00 Türk Lirası tespitine karar verdi. Yargıtay, kullanım hakkı devrinin sözleşme taraflarını değiştirmeyeceğini ve husumet reddinin hatalı olduğunu, protokolde artış şartı bulunmadığından tespit usulüyle değil uyarlama koşullarıyla değerlendirme gerektiğini, ayrıca kullanım alanları dikkate alınmadan bedelin tamamından bir davalının sorumlu tutulamayacağını kabul etti. Hükmün bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 3. HD, E. 2017/11362, K. 2018/6297, T. 04.06.2018Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi01.07.2014
Tespit usulüyle raporla uyarlama isteminin karşılanması
Davacı, 10.02.2009 tarihli 10 yıllık ve 01.03.2011 tarihli 8 yıllık sözleşmelerle süpermarket kiracısı olan davalının KDV dahil 12.367 TL ödediğini, araştırmaya göre 19.859 TL olabileceğini belirterek 10.02.2014 tarihinden KDV dahil 17.367 TL tespitini istedi. Mahkeme, davayı kısmen kabul ederek 01.03.2014 tarihinden 14.850 TL tespitine karar verdi. Daire, istemin tespitten çok uyarlamaya ilişkin olduğunu, raporun tespit usulüyle hazırlandığını, uyarlama kural ve yöntemleriyle uzman incelemesi gerekirken eksik incelemeyle hüküm kurulduğunu oyçokluğuyla kabul etti. Karşı oy: Türk Borçlar Kanunu 344/3 gereği beş yıl dolduğunu ve tespit davası olarak bakılmasında usulsüzlük bulunmadığını belirterek hükmün onanması gerektiğini savundu.
Yargıtay 6. HD, E. 2014/7121, K. 2014/8734, T. 01.07.2014Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi28.04.2014
Kısa süreli sözleşmede tacirin geçmişe dönük uyarlama istemi
Dava, kiracı tarafından 01.07.2009 tarihinde başlayan dönem için hak ve nesafete uygun uyarlama istemine ilişkindir. Mahkeme, davayı kısmen kabul ederek aylık 8.500 TL tespitine karar verdi. Yargıtay, davacının itirazlarını yerinde görmediğini, 17.05.2006 başlangıç tarihli 3 yıllık ve yıllık 85.000 TL sözleşmenin uyuşmazlık dışı olduğunu, 2886 ihaleli sözleşmenin 01.07.2007 7.640 TL ve 01.07.2008 8.309,30 TL ile yenilendiğini, birer yıllık kısa süreli sözleşmede tacir davacının uyarlama isteyemeyeceğini, davanın 20.02.2012 açıldığını ve geçmişe dönük uyarlama istenemeyeceğini kabul etti. Yargıtay, davacının itirazlarının reddine ve davalı yararına hükmün bozulmasına karar verdi.
Yargıtay 6. HD, E. 2013/13871, K. 2014/5361, T. 28.04.2014Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi06.02.2013
Ciro kirası sözleşmesinde tespit yöntemiyle uyarlama yapılamaması
Davacı, 15.06.2012 sözleşmeli süpermarket ciro kirasının emsal altında kaldığını belirterek 7.1. maddenin kaldırılmasını, dava tarihinden 12.000 TL+KDV tespitini, yasal faiziyle tahsilini ve 10 yıl sonuna dek TEFE+ÜFE ortalamasıyla artışı talep etti. Mahkeme, 7/1 maddedeki % 2,70 + KDV ibaresini kaldırarak dava tarihi 7.12.2011 tarihinden %20 indirimle 10.000,00 TL+KDV tespitine ve TEFE-ÜFE ortalamasıyla artışa karar verdi. Yargıtay, 25.03.2010 10 yıl sözleşme ve 15.06.2010 protokolle taraf olunduğunu değerlendirdi. Yargıtay, uyarlama kurallarıyla uzman kurul incelemesi gerekirken tespit yöntemli raporla eksik inceleme yapıldığını kabul etti. Yargıtay, hükmün bozulmasına karar verdi.
Yargıtay 3. HD, E. 2013/60, K. 2013/1701, T. 06.02.2013Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu27.02.2008
İdari yargıdaki görevsizlikten sonra adli yargıda dava açma süresi
6183 sayılı Kanun uyarınca ödeme emrinin iptali için açılan dava önce idari yargıda görülmüş ve yargı yolu nedeniyle görevsizlikle sonuçlanmıştı. Hukuk Genel Kurulu, hak arama özgürlüğü için Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (HUMK) görevsiz mahkemeye başvuruya ilişkin on günlük süresini yargı kolları arasındaki görevsizlik kararına da kıyasen uyguladı; koşulları varsa adli yargıda on gün içinde açılan davanın ilk başvuru tarihi itibarıyla süresinde sayılacağını belirtti. Bu nedenle direnme kararı bozuldu.
Yargıtay HGK, E. 2008/139, K. 2008/204, T. 27.02.2008Özel Hukuk ve Medeni Usul