---
name: idari-islem-iptal-davasi-sure-ve-unsur-denetimi
description: "İptal davasında dava açma süresini, idari başvurunun süreye etkisini, ilk inceleme konularını ve işlemin unsurlarını İYUK metni ve doğrulanmış Danıştay içtihadıyla kontrol eder. Şu isteklerde kullan: İptal davası süresi geçti mi?; İdari işleme itiraz süreyi durdurur mu?; İdari işlemin hangi unsuru sakat?; İdare mahkemesine dava açalım; Zımni ret ne zaman oluştu?."
---

# İdari işlemin iptali: süre ve unsur denetimi

İptal davasında dava açma süresini, idari başvurunun süreye etkisini, ilk inceleme konularını ve işlemin unsurlarını İYUK metni ve doğrulanmış Danıştay içtihadıyla kontrol eder.

## Ne zaman kullanılır

- İptal davası süresi geçti mi?
- İdari işleme itiraz süreyi durdurur mu?
- İdari işlemin hangi unsuru sakat?
- İdare mahkemesine dava açalım
- Zımni ret ne zaman oluştu?

## Gerekli girdiler

Eksik olanı kullanıcıdan isteyin; belgede olan bilgiyi yeniden sormayın, eksik bilgiyi uydurmayın.

- Dava konusu işlem ve yazılı bildirim (tebliğ) tarihi; ilan yoluyla bildirim varsa son ilan tarihi.
- Varsa üst makama veya işlemi yapan makama başvuru dilekçesi, tarihi ve cevabın tebliğ tarihi.
- İşlemin dayandığı mevzuat ve varsa özel kanunda öngörülen dava süresi.
- Yürütmenin durdurulması istenecekse telafisi güç zararı ve açık hukuka aykırılığı gösteren belgeler.

## Adımlar

1. **Tebliğ ve başvuru tarihlerini belgeleyin.** İşlemin tebliğ tarihini, varsa üst makama veya işlemi yapan makama başvuru tarihini ve cevabın tebliğ tarihini belgeden alın. Tebligat parçası veya UYAP kaydı olmayan tarih yazılmaz.
2. **Süre hükümlerini resmî metinden getirin.** İYUK m. 7/1 dava açma süresini özel kanunda ayrı süre yoksa Danıştay ve idare mahkemelerinde altmış, vergi mahkemelerinde otuz gün olarak belirler; süre yazılı bildirimi izleyen günden başlar (m. 7/2). Özel kanunda farklı süre varsa o kanunu da getirin ve hangisinin uygulandığını yazın.
3. **İdari başvurunun etkisini hesaplayın.** Dava açma süresi içinde üst makama, üst makam yoksa işlemi yapan makama başvuru işlemeye başlamış süreyi durdurur; otuz gün içinde cevap verilmezse istek reddedilmiş sayılır ve süre kalan kısmıyla yeniden işler, başvuruya kadar geçen süre hesaba katılır (m. 11). İşlem yapılması için idareye başvuruda otuz günlük sükut, dört aylık bekleme sınırı ve sonradan verilen cevaba karşı altmış günlük süre m. 10/2'de düzenlenir.
4. **Süre tablosunu kurun.** Tebliğ, başvuru, cevap veya zımni ret ve dava açma son günü satırlarını tarih ve dayanak maddesiyle yazın. Süreler tebliği izleyen günden işler, tatil günleri süreye dâhildir, son gün tatile rastlarsa süre izleyen çalışma günü sonuna uzar (m. 8/1-2); sürenin bitimi çalışmaya ara verme zamanına (20 Temmuz ile 31 Ağustos, m. 61) rastlarsa süre ara vermenin bittiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzamış sayılır (m. 8/3). Tek idare veya vergi mahkemesi bulunan yerlerin ara vermeden yararlanamadığını (m. 61/1) kontrol edin.
5. **İlk inceleme konularını önceden denetleyin.** Mahkeme dilekçeyi m. 14/3'teki sırayla inceler: görev ve yetki, idari merci tecavüzü, ehliyet, kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem bulunup bulunmadığı, süre aşımı, husumet ve dilekçenin m. 3 ile m. 5'e uygunluğu. Dilekçeyi vermeden önce her başlığı dosyayla karşılaştırın; dilekçe içeriğini m. 3/2'deki zorunlu unsurlarla (taraflar, konu ve sebepler, deliller, yazılı bildirim tarihi, uyuşmazlık miktarı) kontrol edin.
6. **Unsur denetimi yapın.** İYUK m. 2/1-a'daki yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurlarını dosyadaki belgelerle karşılaştırın. Her sakatlık iddiası belgeye ve doğrulanmış Danıştay kararına bağlanır; Karar Kütüphanesi'nde ve Danıştay karar aramada arayın, künyeyi kararın resmî sayfasından, alıntıyı karar metninde birebir arayarak doğrulayın.
7. **Sonucu teslim edin.** Çıktı: süre tablosu, ilk inceleme kontrol listesi, unsur değerlendirmesi, doğrulanmış karar listesi ve yürütmenin durdurulması talebi varsa m. 27'deki şartların (telafisi güç veya imkânsız zarar ve açıkça hukuka aykırılık) belgeye bağlı gerekçesi.

## Kurallar

- Kaynak yoksa iddia yoktur: her hukuki cümle bir karar, mevzuat maddesi veya resmî kaynağa bağlanır; yalnız model belleğine dayanan iddia sonuca yazılmaz.
- Karar numarası, daire ve tarih uydurulmaz; araçla getirilemeyen karar metne girmez.
- Mevzuat maddesi olay tarihinde yürürlükte olan sürümüyle okunur; sonraki değişiklikler ayrıca belirtilir.
- Alıntı ile yorum ayrı tutulur: karar metni tırnak içinde, değerlendirme ayrı paragrafta yazılır.
- Kararda kimin konuştuğu ayrılır: taraf iddiası, bozulan yerel mahkeme gerekçesi, yüksek mahkemenin kabulü ve karşı oy aynı ağırlıkta aktarılmaz.
- Sonuç avukat denetimine sunulur; skill hukuki hizmet vermez, çalışma düzeni kurar.

## Kapsam dışı

- Tam yargı davaları (m. 12 ve m. 13) ve vergi davalarındaki özel süre başlangıçları ayrı hesaplanır; bu skill iptal davasına odaklanır.
- İvedi yargılama usulü (m. 20/A) ve merkezî sınavlara ilişkin özel usuller kapsam dışıdır.
- Süre hesabı kanun metnine dayanır; mahkemenin tatil ve ara verme uygulaması her yıl ayrıca teyit edilir.

## Legaluga araçları

- Legaluga Karar Kütüphanesi: https://legaluga.com/kararlar (seçilmiş kararlar, künye ve resmî kaynak bağlantısıyla; makine dizini https://legaluga.com/kararlar/index.json)
- UYAP Mevzuat ve İçtihat (Bedesten): https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat

## Kaynaklar

- [2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2577&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5)
- [Danıştay Karar Arama](https://karararama.danistay.gov.tr)

Bu metindeki madde atıfları 2026-09-21 tarihinde Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki yürürlük metniyle karşılaştırıldı. Sonraki değişiklikler için maddeyi yeniden getirin.

## Doğrulanmış emsaller

Araştırmaya bu kararlardan başlayın; her birini resmî adresinden açıp okumadan atıf yapmayın. Liste konuyu tüketmez, aksi yöndeki kararları ayrıca arayın.

- **Danıştay 13. Dairesi, E. 2025/1850, K. 2026/14, 12.01.2026** (İddiayı destekler): m. 10 başvurusunda zımni ret süresi dolduktan sonra yetkili makamın verdiği cevap dava açma süresini yeniden başlatır; yalnız akıbeti soran ikinci dilekçe bu sonucu değiştirmez. [Resmî kaynak](https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1218420700)
- **Danıştay 13. Dairesi, E. 2018/961, K. 2023/5018, 23.11.2023** (İddiayı daraltır): m. 10'a göre yapılan başvurunun zımnen reddine karşı m. 11 itirazı yolu yoktur; dava, zımni ret tarihinden itibaren işleyen dava açma süresi içinde açılır, aksi hâlde süre aşımından reddedilir. [Resmî kaynak](https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1045071600)
- **Danıştay 10. Dairesi, E. 2022/7041, K. 2024/5252, 25.11.2024** (İddiayı daraltır): Dava açma süresi geçtikten çok sonra yapılan başvurunun zımnen reddi süreyi canlandırmaz; bunun üzerine açılan dava süre aşımından reddedilir. [Resmî kaynak](https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1134944300)
- **Danıştay 6. Dairesi, E. 2024/3810, K. 2024/5468, 14.10.2024** (Ölçüt): Dava açma süresinin son günü çalışmaya ara verme dönemine rastlarsa süre, ara vermenin bittiği günü izleyen tarihten itibaren yedi gün uzar (m. 8/3); askı ilanında zımni ret süresi belirtilmemişse ilgilinin bildiği kabul edilen süre uygulanır. [Resmî kaynak](https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1107623200)
- **Danıştay 3. Dairesi, E. 2020/2583, K. 2020/5915, 22.12.2020** (Ölçüt): İptal davasında işlem yetki, şekil, sebep, konu ve maksat unsurları yönünden ayrı ayrı denetlenir; sebep gerçek ve hukuka uygun olmalıdır, mahkeme sebep unsurunu denetlemeden karar veremez. [Resmî kaynak](https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/641139300)
- **Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu, E. 2019/1803, K. 2020/1633, 28.09.2020** (Ölçüt): Şekil unsuru idarenin iradesinin oluşma usulüdür; hazırlık işlemlerine karşı doğrudan dava açılamaz, eksiklikleri nihai ve icrai işlemin iptali isteminde ileri sürülür. [Resmî kaynak](https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/628922800)

Künyeler 2026-09-22 tarihinde resmî kaynak kayıtlarından alındı; ilke cümlesi Legaluga'nın özetidir, kararın parçası değildir. Kararı kullanmadan önce resmî adresinden tam metni okuyun ve konuşanı (mahkemenin kabulü, karşı oy, taraf iddiası) ayırın. Kesinleşme ve sonraki içtihat değişikliği ayrıca araştırılır.

## Kurulum

Dosyayı aşağıdaki yola koyun. Biçim iki istemcide de aynıdır.

**Claude Code** — `.claude/skills/idari-islem-iptal-davasi-sure-ve-unsur-denetimi/SKILL.md`

Çağırma: İsteğinizi olağan dille yazın; skill kendini tanıtır.

**Codex** — `~/.codex/skills/idari-islem-iptal-davasi-sure-ve-unsur-denetimi/SKILL.md`

Çağırma: $idari-islem-iptal-davasi-sure-ve-unsur-denetimi ile başlayan bir istek yazın.

Son güncelleme: 2026-09-22. Kaynak: https://legaluga.com/kutuphane/idari-islem-iptal-davasi-sure-ve-unsur-denetimi