--- name: ceza-istinaf-sebepleri-ve-gerekce-denetimi description: "İlk derece ceza kararının gerekçesini denetler, hukuka aykırılıkları belgeye bağlar, iki haftalık istinaf süresini kaynağıyla hesaplar ve istinaf dilekçesinin sebep listesini hazırlar. Şu isteklerde kullan: İstinaf sebeplerini çıkar; Gerekçeli karar yeterli mi?; Bu kararı istinafa götürelim; Kararın hangi kısımları hukuka aykırı?; İstinaf süresi ne zaman doluyor?." --- # Gerekçeli karar denetimi ve istinaf sebepleri İlk derece ceza kararının gerekçesini denetler, hukuka aykırılıkları belgeye bağlar, iki haftalık istinaf süresini kaynağıyla hesaplar ve istinaf dilekçesinin sebep listesini hazırlar. ## Ne zaman kullanılır - İstinaf sebeplerini çıkar - Gerekçeli karar yeterli mi? - Bu kararı istinafa götürelim - Kararın hangi kısımları hukuka aykırı? - İstinaf süresi ne zaman doluyor? ## Gerekli girdiler Eksik olanı kullanıcıdan isteyin; belgede olan bilgiyi yeniden sormayın, eksik bilgiyi uydurmayın. - Gerekçeli karar ve tebliğ tarihi; tutuklu sanık varsa tefhim tarihi. - Duruşma tutanakları, savunma dilekçeleri ve iddianame. - Kararın kesinlik sınırına ilişkin bilgi: hükmolunan ceza türü ve miktarı. ## Adımlar 1. **Başvuru yolunu ve süreyi belirleyin.** Önce kararın istinafa tabi olup olmadığını CMK m. 272/3 ile kontrol edin: hapisten çevrilenler hariç sonuç olarak on beş bin Türk lirası dâhil adli para cezası mahkûmiyetleri, üst sınırı beş yüz günü geçmeyen adli para cezasını gerektiren suçlardan beraat hükümleri ve kanunlarda kesin olduğu yazılı hükümler istinaf edilemez. Süre, hükmün gerekçesiyle birlikte tebliğinden itibaren iki haftadır (m. 273/1); tutuklu sanık için m. 263 saklıdır. Süreyi m. 39'a göre hesaplayıp tebliğ tarihi ve dayanağıyla yazın. 2. **Kararı parçalara ayırın.** Kararı iddia, savunma, delil değerlendirmesi, sübut, nitelendirme, ceza bireyselleştirmesi başlıklarına bölün. Her bölüm için mahkemenin ne dediğini tırnak içinde kısa alıntıyla ve sayfa numarasıyla kaydedin. 3. **Gerekçe eksiklerini madde metniyle gösterin.** Anayasa m. 141 bütün kararların gerekçeli yazılmasını emreder. CMK m. 230/1 mahkûmiyet gerekçesinde iddia ve savunma görüşlerinin, delillerin tartışılmasının, hükme esas alınan ve reddedilen delillerin, hukuka aykırı yöntemle elde edilen delillerin ayrıca gösterilmesinin ve TCK m. 61-62 sırasıyla ceza belirlemesinin bulunmasını ister. Her eksik unsuru bu bentlerle eşleştirip kararın sayfasını yazın. 4. **Hukuka kesin aykırılık hâllerini tarayın.** CMK m. 289/1'deki hâlleri tek tek kontrol edin: mahkemenin kanuna uygun teşekkül etmemesi, yasaklı hâkimin katılması, görev ve yetki, savcı veya zorunlu kişilerin yokluğunda duruşma, açıklık kuralı, m. 230'a uygun gerekçe bulunmaması (bent g), savunma hakkının sınırlandırılması (bent h) ve hükmün hukuka aykırı delile dayanması (bent i). Bulunan hâli belgesiyle sebep listesine alın. 5. **Her sebep için içtihat bulun.** Her istinaf sebebi için Karar Kütüphanesi'nde ve resmî karar aramada karar arayın; künyeyi kararın resmî sayfasından, alıntıyı karar metninde birebir arayarak doğrulayın. Bölge adliye mahkemesi ve Yargıtay kararlarını ayırın; doğrulanamayan karar sebep listesine girmez. 6. **Sebep listesini teslim edin.** Çıktı: sebep, dayandığı karar sayfası, hukuki dayanak (madde ve doğrulanmış karar), talep. Sanık ve katılan için sebep gösterilmemesi incelemeye engel değildir (m. 273/4), ancak sebepler yine de gerekçeli yazılır. Dilekçe biçimi için UYAP dilekçe skill'ini uygulayın. ## Kurallar - Kaynak yoksa iddia yoktur: her hukuki cümle bir karar, mevzuat maddesi veya resmî kaynağa bağlanır; yalnız model belleğine dayanan iddia sonuca yazılmaz. - Karar numarası, daire ve tarih uydurulmaz; araçla getirilemeyen karar metne girmez. - Mevzuat maddesi olay tarihinde yürürlükte olan sürümüyle okunur; sonraki değişiklikler ayrıca belirtilir. - Alıntı ile yorum ayrı tutulur: karar metni tırnak içinde, değerlendirme ayrı paragrafta yazılır. - Kararda kimin konuştuğu ayrılır: taraf iddiası, bozulan yerel mahkeme gerekçesi, yüksek mahkemenin kabulü ve karşı oy aynı ağırlıkta aktarılmaz. - Sonuç avukat denetimine sunulur; skill hukuki hizmet vermez, çalışma düzeni kurar. ## Kapsam dışı - Temyiz incelemesi (CMK m. 286 ve devamı) ve Yargıtay aşamasındaki süreler bu skill'in kapsamında değildir; temyiz için ayrı süre hesabı yapılır. - Cumhuriyet savcısının istinaf başvurusu, katılma ve olağanüstü kanun yolları ayrıca araştırılır. ## Legaluga araçları - Legaluga Karar Kütüphanesi: https://legaluga.com/kararlar (seçilmiş kararlar, künye ve resmî kaynak bağlantısıyla; makine dizini https://legaluga.com/kararlar/index.json) - UYAP Mevzuat ve İçtihat (Bedesten): https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat - UDF Editörü: https://legaluga.com/udf-editor ## Kaynaklar - [5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=5271&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) - [Türkiye Cumhuriyeti Anayasası (m. 141)](https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuat?MevzuatNo=2709&MevzuatTur=1&MevzuatTertip=5) - [Yargıtay Karar Arama](https://karararama.yargitay.gov.tr) Bu metindeki madde atıfları 2026-09-21 tarihinde Mevzuat Bilgi Sistemi'ndeki yürürlük metniyle karşılaştırıldı. Sonraki değişiklikler için maddeyi yeniden getirin. ## Doğrulanmış emsaller Araştırmaya bu kararlardan başlayın; her birini resmî adresinden açıp okumadan atıf yapmayın. Liste konuyu tüketmez, aksi yöndeki kararları ayrıca arayın. - **Yargıtay 8. Ceza Dairesi, E. 2023/1410, K. 2023/5677, 04.07.2023** (Usul): Bölge adliye mahkemesi daireleri arasındaki uyuşmazlığı gideren karar: hüküm gerekçesiyle birlikte tefhim edilmişse istinaf süresi tefhimden, yalnız kısa karar açıklanmışsa gerekçeli kararın tebliğinden başlar. [Resmî kaynak](https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/938066900) - **Yargıtay 9. Ceza Dairesi, E. 2025/6000, K. 2025/7504, 08.10.2025** (İddiayı destekler): İlk derece mahkemesi hangi eylemi kabul ettiğini denetime elverişli gerekçeyle göstermemişse bölge adliye mahkemesi başvuruyu düzelterek esastan reddedemez; m. 289/1-g uyarınca hukuka kesin aykırılık vardır. [Resmî kaynak](https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1180775600) - **Yargıtay 9. Ceza Dairesi, E. 2025/6230, K. 2025/8676, 18.11.2025** (Usul): Hükmün m. 230'a aykırı olarak gerekçe içermemesi, Ceza Genel Kurulunun 2009/4-70 sayılı kararına göre kesinleşmiş kararda da kanun yararına bozma sebebidir. [Resmî kaynak](https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1192600100) - **Yargıtay 10. Ceza Dairesi, E. 2025/1769, K. 2025/11030, 04.11.2025** (Usul): Bölge adliye mahkemesinin bozma yetkisi m. 280/1-e ve f'deki hâllerle sınırlıdır; eksik araştırma ve yetersiz gerekçe nedeniyle verilen bozma kararı ile sonrasındaki hüküm, m. 7 uyarınca görevsiz mahkeme işlemi gibi hükümsüzdür. [Resmî kaynak](https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/1189031000) - **Yargıtay Ceza Genel Kurulu, E. 2016/544, K. 2020/127, 25.02.2020** (İddiayı destekler): Hukuka aykırı yöntemle elde edilen delile dayanan hüküm m. 289/1-i kapsamındadır; Kurul, m. 134/3-4'e aykırı elkoymadan elde edilen verileri değerlendirme dışı bırakıp kalan delillerin tartışılması için hükmü bozmuştur. [Resmî kaynak](https://mevzuat.adalet.gov.tr/ictihat/579397100) Künyeler 2026-09-22 tarihinde resmî kaynak kayıtlarından alındı; ilke cümlesi Legaluga'nın özetidir, kararın parçası değildir. Kararı kullanmadan önce resmî adresinden tam metni okuyun ve konuşanı (mahkemenin kabulü, karşı oy, taraf iddiası) ayırın. Kesinleşme ve sonraki içtihat değişikliği ayrıca araştırılır. ## Kurulum Dosyayı aşağıdaki yola koyun. Biçim iki istemcide de aynıdır. **Claude Code** — `.claude/skills/ceza-istinaf-sebepleri-ve-gerekce-denetimi/SKILL.md` Çağırma: İsteğinizi olağan dille yazın; skill kendini tanıtır. **Codex** — `~/.codex/skills/ceza-istinaf-sebepleri-ve-gerekce-denetimi/SKILL.md` Çağırma: $ceza-istinaf-sebepleri-ve-gerekce-denetimi ile başlayan bir istek yazın. Son güncelleme: 2026-09-22. Kaynak: https://legaluga.com/kutuphane/ceza-istinaf-sebepleri-ve-gerekce-denetimi