---
mahkeme: "Yargıtay"
daire: "19. Ceza Dairesi"
esas: "2018/4527"
karar: "2019/6821"
tarih: 2019-04-08
bedestenId: "514076400"
alan: ceza
konu: "Karşılıksız çek başına adli para cezası 1.500 günü aşamaz"
ozet: >-
  Mahkeme, karşılıksız kalan üç çek için sanığa her bir çek bakımından 7.930 gün karşılığı adli para cezası vermiştir. Daire, Çek Kanunu’nun 5/1. maddesindeki üst sınırın her bir çek için 1.500 gün olduğunu belirterek kanun yararına bozma istemini kabul etti. Her çek için gün sayısı beş gün olarak yeniden belirlendi; ancak gün para cezasının toplam tutarı, her çekin karşılıksız kalan bedelinden az olamayacağı için 158.590 Türk lirası olarak bırakıldı ve kararın diğer kısımları korundu.
maddeler: [5941/5, 5237/52, 5271/309]
etiketler: [ceza hukuku, çek hukuku, karşılıksız çek, adli para cezası, kanun yararına bozma]
sonuc: "kanun yararına bozma"
metinHash: sha256:fe5f6649da24495325c01b645a05f5f08bcafef6254f955b90406bf8e8b0a440
kaynakNotu: "Metin HuggingFace hamzabagirsakci/turkish-court-decisions (CC0-1.0) derleme nüshasından alındı (derlemenin raw_sha256 değeri 279887ccc45b1480892f3813f81c0e5caec67ea9d71fa97af49a96c36be99ca2); satır sonları paragraf ayracına çevrildi, içerik değiştirilmedi. Resmî sayfayla birebir karşılaştırma yapılmadı."
dogrulama: 2026-10-05
yayin: 2026-09-27
---
19. Ceza Dairesi 2018/4527 E. , 2019/6821 K.

"İçtihat Metni"Karşılıksız çek düzenleme suçundan sanık ...'ın 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1 (3 kez) ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 52/2. (3 kez) maddeleri gereğince 158.590,00 Türk Lirası adlî para cezaları (3'er kez) ile cezalandırılmasına dair Adana 1. İcra Ceza Mahkemesinin 21/11/2017 tarihli ve 2017/547 esas, 2017/740 sayılı kararı aleyhine, Adalet Bakanlığı'nın 27/06/2018 gün ve 1338 sayılı kanun yararına bozma istemini içeren yazısı ekindeki dava dosyası, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 05/07/2018 gün ve KYB. 2018/58197 sayılı ihbarnamesi ile dairemize gönderilmekle okundu.

Anılan ihbarnamede;

Dosya kapsamına göre, müştekinin 160.000,00 Türk lirası bedelli 3 adet çekin süresi içerisinde bankaya ibrazına rağmen ödenmemesi nedeniyle şikâyetçi olduğu, Mahkemesince, çek bedelinin karşılıksız kalan bedeli 158.590,00 Türk lirasından az olamayacağından bahisle 7930 gün karşılığı 158.600,00 Türk lirası adlî para cezası ile cezalandırılmasına karar verilmiş ise de, 5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesinde yer alan, "(Değişik: 15/7/2016-6728/63 md.) Üzerinde yazılı bulunan düzenleme tarihine göre kanuni ibraz süresi içinde ibrazında, çekle ilgili olarak “karşılıksızdır” işlemi yapılmasına sebebiyet veren kişi hakkında, hamilin şikâyeti üzerine, her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur. Ancak, hükmedilecek adli para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarı, (…) az olamaz." hükmü gereğince sanığa verilecek cezanın kanundaki üst sınırı olan 1.500 günü geçemeyeceği gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmediği, gerekçesiyle 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 309. maddesi uyarınca anılan kararın kanun yararına bozulması isteminde bulunulmakla,

Gereği görüşülüp düşünüldü:

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, sanığın 10/06/2017, 30/06/2017 ve yine 30/06/2017 keşide tarihli, 160,000 TL bedelli çekler hakkında "karşılıksızdır" işlemi yapılmasına neden olmasından ötürü neticeten 5941 sayılı Çek Kanunu'nun 5/1 ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nun 52/2. maddeleri gereği 3 kez ayrı ayrı 158.600,00 Türk Lirası adlî para cezasıyla mahkumiyetine karar verilmiştir.

Ancak hüküm kurulurken, 5237 sayılı TCK'nun 52/1. maddesi gereği takdir edilecek gün para cezasının tespiti sırasında, 5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesinde öngörülen "...her bir çekle ilgili olarak, binbeşyüz güne kadar adli para cezasına hükmolunur..." ibaresine aykırı şekilde sanığın her bir çek için 7930 gün adli para cezasıyla cezalandırılmasına karar verildiği anlaşılmakla;

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriği yerinde görüldüğünden, Adana 1. İcra Ceza Mahkemesinin 21/11/2017 tarihli ve 2017/547 esas, 2017/740 sayılı kararının, 5271 sayılı CMK'nun 309/4-d maddesi uyarınca BOZULMASINA,

Bozma gereği yeniden uygulama yapılarak;

Hükümden "A 1-" ve "A 2-" maddelerinin tamamen çıkartılmasıyla yerine, "A)1- Sanığın 10/06/2017 keşide tarihli, 8009879 çek numaralı ve 160.000,00 TL bedelli çek yönünden ' çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına neden olmak' suçunu işlediği anlaşılmakla, 5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesi uyarınca takdiren 5 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına,

2- Sanığa verilen gün para cezasının 5237 sayılı TCK'nun 52/2. maddesi uyarınca sanığın ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önüne alınarak takdiren 20 TL den hesaplanarak sanığın (5x20=) 100 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına, ancak 5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesi gereği takdir edilen adli para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamayacağından ve dosyada mevcut çek sureti üzerinde yapılan incelemede, muhatap bankanın her bir çek yaprağı için ödemekle yükümlü olduğu miktar düşüldükten sonra karşılıksız kalan miktar 158.590,00 TL olduğundan sanığın, neticeten 158.590,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına," ibaresi yazılmasına, hükmün A) bendinin diğer kısımlarının aynen bırakılmasına, infaza dair hükümlerin bu miktar üzerinden uygulanmasına,

../..

Hükümden "B 1-" ve "B 2-" maddelerinin tamamen çıkartılmasıyla yerine, "B)1- Sanığın 30/06/2017 keşide tarihli, 8009877 çek numaralı ve 160.000,00 TL bedelli çek yönünden ' çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına neden olmak' suçunu işlediği anlaşılmakla, 5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesi uyarınca takdiren 5 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına,

2- Sanığa verilen gün para cezasının 5237 sayılı TCK'nun 52/2. maddesi uyarınca sanığın ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önüne alınarak takdiren 20 TL den hesaplanarak sanığın (5x20=) 100 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına, ancak 5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesi gereği takdir edilen adli para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamayacağından ve dosyada mevcut çek sureti üzerinde yapılan incelemede, muhatap bankanın her bir çek yaprağı için ödemekle yükümlü olduğu miktar düşüldükten sonra karşılıksız kalan miktar 158.590,00 TL olduğundan sanığın, neticeten 158.590,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına," ibaresi yazılmasına, hükmün B) bendinin diğer kısımlarının aynen bırakılmasına, infaza dair hükümlerin bu miktar üzerinden uygulanmasına,

Hükümden "C 1-" ve "C 2-" maddelerinin tamamen çıkartılmasıyla yerine, "C)1- Sanığın 30/06/2017 keşide tarihli, 8009880 çek numaralı ve 160.000,00 TL bedelli çek yönünden ' çekle ilgili karşılıksızdır işlemi yapılmasına neden olmak' suçunu işlediği anlaşılmakla, 5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesi uyarınca takdiren 5 gün adli para cezası ile cezalandırılmasına,

2- Sanığa verilen gün para cezasının 5237 sayılı TCK'nun 52/2. maddesi uyarınca sanığın ekonomik ve diğer şahsi halleri göz önüne alınarak takdiren 20 TL den hesaplanarak sanığın (5x20=) 100 TL adli para cezasıyla cezalandırılmasına, ancak 5941 sayılı Kanun'un 5/1. maddesi gereği takdir edilen adli para cezası; çek bedelinin karşılıksız kalan miktarından az olamayacağından ve dosyada mevcut çek sureti üzerinde yapılan incelemede, muhatap bankanın her bir çek yaprağı için ödemekle yükümlü olduğu miktar düşüldükten sonra karşılıksız kalan miktar 158.590,00 TL olduğundan sanığın, neticeten 158.590,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına," ibaresi yazılmasına, hükmün C) bendinin diğer kısımlarının aynen bırakılmasına, infaza dair hükümlerin bu miktar üzerinden uygulanmasına, 08.04.2019 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
