---
mahkeme: "Yargıtay"
daire: "1. Hukuk Dairesi"
esas: "2017/56"
karar: "2020/2252"
tarih: 2020-06-04
bedestenId: "646546300"
alan: hukuk
konu: "Ehliyetsizlik ve muvazaa iddialarına dayalı miras payı tescil davası"
ozet: >-
  Davacı, mirasbırakanın taşınmaz payının ehliyetsizlik ve muvazaa nedenleriyle devredildiğini ileri sürerek miras payı oranında tapu iptali ve tescil istemiş; mahkeme dava şartı yokluğundan ret kararı vermiştir. Yargıtay, mirasçı olmayan kişiye karşı ehliyetsizlik nedeniyle miras payı oranında açılan davanın dinlenemeyeceğini; ancak muvazaa iddiasının genel muvazaa mı muris muvazaası mı olduğunun açık olmadığını belirtti. Hâkimin davayı aydınlatma ödevi uyarınca davacıdan bu iddiayı açıklatıp sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden hükmü bozdu.
maddeler: [6100/31]
etiketler: [miras hukuku, tapu iptali ve tescil, ehliyetsizlik, muris muvazaası, dava şartı]
sonuc: "bozma"
metinHash: sha256:3953c7e04ebf85819905d7709524fd1f2a0a0a5a5e17359b880af56bd94c5f04
kaynakNotu: "Metin HuggingFace hamzabagirsakci/turkish-court-decisions (CC0-1.0) derleme nüshasından alındı (derlemenin raw_sha256 değeri 18040bdfa910db7669cfd715309f1796b6744a76c423d1baded2040430559922); satır sonları paragraf ayracına çevrildi, içerik değiştirilmedi. Resmî sayfayla birebir karşılaştırma yapılmadı."
dogrulama: 2026-10-05
yayin: 2026-09-25
---
1. Hukuk Dairesi 2017/56 E. , 2020/2252 K.

"İçtihat Metni"MAHKEMESİ :ASLİYE HUKUK MAHKEMESİ

DAVA TÜRÜ : TAPU İPTALİ VE TESCİL

Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil davası sonunda, yerel mahkemece dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine ilişkin olarak verilen karar davacı tarafından yasal süre içerisinde temyiz edilmiş olmakla dosya incelendi, Tetkik Hakimi ...'nün raporu okundu, açıklamaları dinlendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

-KARAR-

Dava, tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir.

Davacı, mirasbırakan ...ın paydaşı olduğu 2862 ada 2 parsel sayılı taşınmazdaki payının fiil ehliyetini haiz olmadığı halde davalı ... tarafından alınan vekaletname ile diğer davalı ...’e devredildiğini, tescilin yolsuz olduğunu ileri sürerek miras payı oranında iptal tescile, olmadığı takdirde muvazaa nedeniyle miras payı oranında iptal tescile ve iştirak halinde mülkiyette paydaşlar dışında yasaya aykırı olarak yapılan devrin iptali ile mirasçılar adına tescile karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davacının tek başına dava açamayacağını, mirasbırakanın ehliyetli olduğunu, taşınmazın bedeli karşılığında usulüne uygun olarak satın alındığını belirterek davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, pay oranında iptal-tescil istenemeyeceği gerekçesiyle HMK'nun 114/1-d ve 115/2 maddeleri gereğince dava şartı yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Bilindiği gibi, mirasbırakanın ölüm tarihine göre terekesi elbirliği mülkiyetine tabidir. Davacı dışında başkaca mirasçısının bulunduğu dosya kapsamı ile sabittir. Terekeye karşı yapılan mülkiyetten kaynaklanan haksız fiil niteliğindeki muris muvazaası ve el atmanın önlenmesi gibi davaların dışında mirasbırakana teb'an açılan ehliyetsizlik vs. davalarda terekeyi temsil eden tüm mirasçıların bir arada hareket etmek suretiyle davayı birlikte açmaları, ayrıca, mirasçılardan birisinin terekeye iade şeklinde dava açması halinde de tüm mirasçılarının davada muvafakatlarının sağlanması, aksi takdirde terekenin atanacak temsilci marifetiyle davada temsil edilmesi ve yürütülmesi gerekeceği tartışmasızdır.

Somut olayda, davacı tarafından mirasçı olmayan kişiye karşı ehliyetsizlik hukuksal nedenine dayalı miras payı oranında açılan tapu iptal ve tescil davasının dinlenme olanağının bulunmadığı, tereke adına dava açılmadığına göre terekeye temsilci tayin edilerek yargılamaya devam edilmesi de pay oranında açılan davanın dinlenmesini mümkün hale getirmeyeceği de açıktır. Bu nedenle ehliyetsizlik hukuksal nedenine dayalı olarak miras payı oranında açılan iptal tescil isteğinin usulden reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. Davacının bu yöne değinen temyiz itirazlarının reddine.

Davacının, diğer temyiz itirazlarına gelince;

Davacı, dava dilekçesinde ehliyetsizlik iddiası yanında muvazaa iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil isteğinde de bulunmuştur.

Bilindiği üzere, hakimin davayı aydınlatma ödevini düzenleyen HMK’nın 31. maddesinde, “Hakim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Ne var ki, dosya içeriğinden davacının genel muvazaaya mı, yoksa muris muvazaasına mı dayandığı hususu açıkça anlaşılamamaktadır.

Hal böyle olunca, davacıya muvazaa iddiası yönünden HMK'nın 31.maddesi gereğince açıklama yaptırılması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu üzere davanın usulden reddine karar verilmesi doğru değildir.

Davacının açıklanan nedenlerle yerinde olan temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün (6100 sayılı Yasanın geçici 3. maddesi yollaması ile) 1086 sayılı HUMK'un 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 04.06.2020 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.