üretici fiyat endeksi
Bu etiket Legaluga'nın sınıflandırmasıdır, kararın kendi ifadesi değildir. Kararı kullanmadan önce resmî adresinden doğrulayın.
12 karar, yeniden eskiye
- Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi04.07.2019
Kiracının kira tespiti davası açma hakkı ve endeksle belirleme
Kiracı davacı, 01.01.2013 başlangıç tarihli 5 yıllık sözleşmeyle kiraladığı kantinde 2016 yılı için itirazı kayıtla yıllık 30.000,00 Türk Lirası ödediğini, endeks oranlarına göre yaklaşık yıllık 22.000,00 Türk Lirası olması gereken kiranın fahiş artırıldığını ileri sürerek yıllık kiranın ıslahla 24.948,00 Türk Lirası olarak tespitini istedi. Mahkeme, daha düşük bedel için ancak uyarlama davası açılabileceği gerekçesiyle davanın reddine karar verdi. Yargıtay, Türk Borçlar Kanunu 344. maddesi gereğince kiracının da tespit davası açabileceğini ve 01.01.2016-01.01.2017 dönemi kirasının bir önceki dönem bedeli üzerinden Üretici Fiyat Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranıyla belirlenmesi gerektiğini kabul etti. Hükmün davacı yararına bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 3. HD, E. 2017/8181, K. 2019/6293, T. 04.07.2019Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi02.07.2019
Tacirlik araştırılmadan hak ve nesafetle kira tespiti yapılması
Davacılar, 01.01.2009 tarihli 1 yıllık sözleşmeyle kiralanan taşınmazda aylık net 1.800,00 Türk Lirası kiranın 01.01.2013 tarihinden itibaren aylık brüt 12.000,00 Türk Lirası olarak tespitini istedi. Mahkeme davayı kısmen kabul ederek kiranın 01.01.2013 tarihinden itibaren aylık brüt 7.200,00 Türk Lirası olarak tespitine karar verdi. Yargıtay, dördüncü yıl olan 01.01.2013 için hak ve nesafetle belirleme yapıldığını, ancak kiracının tacir olup olmadığı araştırılmadan hüküm kurulduğunu, tacir ise 6217 sayılı Kanun geçici 2. maddesiyle Türk Borçlar Kanunu 344. maddesinin 8 yıl uygulanamayacağını kabul etti. Hükmün davalı yararına bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 3. HD, E. 2017/11318, K. 2019/6053, T. 02.07.2019Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi15.05.2019
İlk uzayan dönemden itibaren endeks artışıyla kira tespiti
Davacı, 05.06.2011 tarihli sözleşmeyle aylık 1.250,00 Türk Lirası bedelle kiralanan taşınmazda 2015 Haziran ayında 1.350,00 Türk Lirası ödediğini, emsalin altında kalan kiranın 05.06.2015 tarihinden itibaren 1.685,00 Türk Lirası olarak belirlenmesini istedi. Mahkeme davayı kısmen kabul ederek kiranın 05.06.2015 tarihinden itibaren net 1.350,00 Türk Lirası olarak tespitine karar verdi. Yargıtay, sözleşme başlangıcı 05.06.2011 olduğundan Türk Borçlar Kanunu 344. maddesinin 1. ve 2. fıkraları gereğince bir önceki kira yılının Üretici Fiyat Endeksi artışını geçmemek üzere belirleme yapılması, ilk dönemlerin eksik ödendiği iddiası varken son dönem bedeli esas alınamayacağını kabul etti. Kararın davacı yararına bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 3. HD, E. 2017/7543, K. 2019/4573, T. 15.05.2019Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi02.10.2017
Endeks döneminde ret kararı verilememesi
Davacı, 01.03.2013 başlangıç tarihli 1 yıllık sözleşmede ihtarla 01.03.2015 tarihinden itibaren 4.000.-TL istenmesine rağmen 2.395.-TL ödendiğini belirterek 01.03.2015 tarihinden itibaren aylık kiranın 4.000.-TL olarak tespitini istedi. Mahkeme, rayiç artış şartının 4 yıl dolmadan uygulanamayacağını ve davanın 4. yıl açılması gerektiğini, Üretici Fiyat Endeksi artışının da yapıldığını gerekçe göstererek davanın reddine karar verdi. Yargıtay, kira miktarında uyuşmazlık varken ret kararı değil tespit kararı verilmesi gerektiğini, sözleşme başlangıcı 01.03.2013 olduğundan Türk Borçlar Kanunu 344. maddesi 1. ve 2. fıkraları gereğince Üretici Fiyat Endeksi artışıyla ve ödenenden az olmamak üzere üçüncü artış yılı 01.04.2015 tarihinden itibaren tespit gerektiğini kabul etti. Hükmün davacı yararına bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 3. HD, E. 2017/2323, K. 2017/13052, T. 02.10.2017Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi19.03.2015
İkinci artış döneminde hak nesafet yerine endeksle tespit
Davacı, kira bedelinin emsallerinin çok altında kaldığını belirterek 01/01/2014 tarihinden itibaren aylık 2.000 TL olarak tespitini istemiştir. Davalı, sözleşmeyi şirket yetkilisinin imzalamadığını, talep edilen kira bedelinin fahiş olduğunu ve endeks oranında artış yaptıklarını savunmuştur. Mahkeme, davanın kısmen kabulüne karar vererek aylık kiranın 01/01/2014 tarihinden itibaren brüt 1.785 TL olarak tespitine hükmetmiştir. Yargıtay, davalının diğer temyiz itirazlarını yerinde görmemiş; ancak davalının sunduğu 01.01.2012 başlangıç tarihli bir yıllık kira sözleşmesine göre ikinci artış döneminin kira bedelinin tespiti istendiğinden, tespiti istenilen dönemin endeks dönemi olduğu kabul edilerek Devlet İstatistik Enstitüsü'nün 12 aylık Üretici Fiyat Endeksi'ne göre kira tespiti yapılması gerektiğini belirtmiştir. Mahkemece hak ve nesafete göre kira parasının tespit edilmesi doğru bulunmadığından hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Yargıtay 6. HD, E. 2015/2055, K. 2015/2736, T. 19.03.2015Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi21.01.2015
Endeks döneminde hak nesafetle tespit yapılamaması
Davacılar, 01/03/2011 başlangıç tarihli bir yıl bir ay süreli sözleşmede aylık 1.500,00 TL ödenen kiranın düşük kaldığını belirterek 31/04/2013 tarihinden itibaren aylık 10.000,00 TL tespitini istedi. Davalı artış şartı bulunmadığını ve 2012 yılı TEFE-TÜFE ortalaması % 9,15 artışla 1.637,25 TL ödendiğini savunmuş, mahkeme hak ve nesafetle 01/04/2013 tarihinden itibaren aylık brüt 6.975,00 TL tespitine karar vermiştir. Daire, davacıların itirazlarını yerinde görmediğini, Türk Borçlar Kanunu 344. maddesinin kamu düzenine ilişkin olduğunu, 01/04/2013 döneminin endeks dönemi olduğunu, Devlet İstatistik Enstitüsü 12 aylık Üretici Fiyat Endeksine göre tespit gerekirken hak ve nesafetle hüküm kurulduğunu kabul etti. Davacıların itirazlarının reddine, davalı yararına hükmün bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 6. HD, E. 2014/13375, K. 2015/558, T. 21.01.2015Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi16.10.2014
Kira farkının üretici fiyat endeksinin on iki aylık ortalamasına göre hesaplanması
Davacı, kira farkının tahsili için başlattığı takibe itirazın kaldırılmasını, tahliyeyi ve icra inkâr tazminatını istemiştir. Mahkeme, kira parasını Aralık ayı değişim oranına göre hesaplayan bilirkişi raporu doğrultusunda davayı reddetmiştir. Yargıtay, üretici fiyat endeksinin 12 aylık ortalama değişim oranının uygulanması gerektiğini belirtmiştir. Sözleşme başlangıcına göre Temmuz ayı 12 aylık değişim oranıyla belirlenecek kira parasının esas alınmaması nedeniyle hükmü bozmuştur.
Yargıtay 6. HD, E. 2014/9922, K. 2014/11134, T. 16.10.2014Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi09.04.2012
Hak ve nesafetle belirlenen kiraya endeksin ardışık uygulanması
Davacı, kira parasının 01.06.2011 gününden başlayarak aylık 100.000 TL olarak tespitini istemiştir. Mahkeme, aylık kirayı brüt 60.705 TL olarak tespit etmiştir. Yargıtay, şartların değişmemesi ve özel nedenlerin bulunmaması hâlinde hak ve nesafetle saptanan kirayı izleyen üç dönemde Üretici Fiyat Endeksinin ardışık uygulanması gerektiğini, önceki dönem ödenen kiraya endeks uygulanmasının düşük kira tespitine yol açtığını belirtmiştir. Yeniden yargılama gerekmediğinden kira bedeli 62.230 TL olarak ve buna bağlı vekâlet ücretleri de değiştirilerek hüküm düzeltilerek onanmıştır.
Yargıtay 3. HD, E. 2012/5082, K. 2012/9443, T. 09.04.2012Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi27.03.2012
İki dönem kira tespitinde endeks uygulaması ve reddedilen kısım için vekâlet ücreti
Davacı, 01/01/2008 ve 01/01/2009 dönemlerine ait kira paralarının tespitini istemiştir. Mahkeme, 01/01/2008 dönemi için aylık 6.576,96 TL kira tespit etmiş ve 01/01/2009 dönemine ilişkin talebi reddetmiştir. Yargıtay, ilk dönemde Üretici Fiyat Endeksinin uygulanmasını uygun bulmuş; dava süresinde açıldığı ve karar tarihinde artış oranı belli olduğu için 01/01/2009 dönemi kirasının da bu endekse göre belirlenmesi gerektiğini açıklamıştır. Bu döneme ilişkin talebin reddi ve reddedilen kısım için davalı lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi nedeniyle hüküm bozulmuştur.
Yargıtay 3. HD, E. 2012/3105, K. 2012/8062, T. 27.03.2012Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi22.03.2012
Kira tespitinde hatalı endeks ve vekâlet ücretinin düzeltilmesi
Davacı, kira parasının 01.02.2011 gününden başlayarak aylık net 10.000 TL olarak tespitini istemiştir. Mahkeme, davayı kısmen kabul etmiştir. Yargıtay, hak ve nesafetle belirlenen kiraya Üretici Fiyat Endeksi artış oranlarının ardışık uygulanmasıyla 8.593,25 TL bulunması gerektiğini ve davalı lehine yüksek vekâlet ücretine hükmedildiğini belirtmiştir. Yeniden yargılama gerekmediğinden kira bedeli brüt 8.593,25 TL, vekâlet ücreti 5.377 TL olarak düzeltilerek hüküm onanmıştır.
Yargıtay 3. HD, E. 2012/2588, K. 2012/7585, T. 22.03.2012Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi08.11.2010
Kira tespitinde endeksin altında kalan bedelin düzeltilmesi
Davacı, kira parasının 1.1.2009 gününden başlayarak aylık 22.600 TL olarak tespitini istemiş; mahkeme hak ve nesafet gerekçesiyle davayı kısmen kabul ederek aylık kira parasını 17 500,00 TL olarak belirlemiştir. Bilirkişi raporunda taşınmazın yeniden kiralanması halinde boş olarak 18 500,00 TL getirebileceği bildirilmiştir. Yargıtay, raporda kira parasına kiracı lehine etki eden değişiklikler açıklanmadan üretici fiyat endeksinden daha düşük bir bedele hükmedilmesini doğru bulmamıştır. Yargıtay, yeniden yargılama gerekmemesi nedeniyle hükümdeki 17 500,00 TL yerine 18 500,00 TL yazarak kararı düzelterek onamıştır.
Yargıtay 3. HD, E. 2010/16321, K. 2010/18381, T. 08.11.2010Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi22.02.2010
Sözleşmedeki artış şartının yenilenen dönemlere uygulanması
Davada, kira bedelinin 1 Kasım 2007 tarihinden itibaren aylık 2.000 TL olarak tespiti istenmiş; mahkeme endeks uygulayarak brüt 1.967,16 TL'ye hükmetmiştir. Tarafların sözleşmesinde kira bedelinin Toptan Eşya Fiyat Endeksi ile Tüketici Fiyat Endeksi ortalaması oranında artırılması kararlaştırılmıştır. Yargıtay, ilk yenileme döneminde sözleşmedeki artış şartının, sonraki dönemlerde Üretici Fiyat Endeksi artışının uygulanmasıyla bedelin 1.060 TL olması gerektiğini belirterek hükmü bu tutar ve bağlı giderler yönünden düzeltip onamıştır.
Yargıtay 3. HD, E. 2010/1309, K. 2010/2674, T. 22.02.2010Özel Hukuk ve Medeni Usul