tacir kiracı
Bu etiket Legaluga'nın sınıflandırmasıdır, kararın kendi ifadesi değildir. Kararı kullanmadan önce resmî adresinden doğrulayın.
10 karar, yeniden eskiye
- Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi11.12.2024
Tacir kiracıda sözleşme hükmüne göre kira bedeli tespiti
Davacı, alışveriş merkezindeki kiralan için 29.12.2006 tarihli sözleşme ve 23.11.2009 tarihli ek sözleşme uyarınca yıllık 70.000,00 Amerikan Doları ödenen kiranın 29.12.2016 tarihinden itibaren yıllık net 652.766,00 Amerikan Doları + Katma Değer Vergisi olarak tespitini istedi. İlk Derece Mahkemesi yıllık 105.000,00 Amerikan Doları tespitine karar vermiş, Bölge Adliye Mahkemesi sözleşmede somut artış oranı belirsiz diyerek yıllık 70.000,00 Amerikan Doları olduğunun tespitine karar vermiştir. Yargıtay, davalı tacir olduğundan Türk Borçlar Kanunu 344. maddesinin uygulanamayacağını, sözleşmenin 6. maddesinin tespit isteme hakkı verdiğini ve bilirkişi raporunun bu hüküm kapsamında değerlendirilip yüzde 5 ile yüzde 20 arasında hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğini kabul etti. Bölge Adliye Mahkemesi kararının davacı yararına bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 3. HD, E. 2024/93, K. 2024/4260, T. 11.12.2024Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi02.07.2019
Tacirlik araştırılmadan hak ve nesafetle kira tespiti yapılması
Davacılar, 01.01.2009 tarihli 1 yıllık sözleşmeyle kiralanan taşınmazda aylık net 1.800,00 Türk Lirası kiranın 01.01.2013 tarihinden itibaren aylık brüt 12.000,00 Türk Lirası olarak tespitini istedi. Mahkeme davayı kısmen kabul ederek kiranın 01.01.2013 tarihinden itibaren aylık brüt 7.200,00 Türk Lirası olarak tespitine karar verdi. Yargıtay, dördüncü yıl olan 01.01.2013 için hak ve nesafetle belirleme yapıldığını, ancak kiracının tacir olup olmadığı araştırılmadan hüküm kurulduğunu, tacir ise 6217 sayılı Kanun geçici 2. maddesiyle Türk Borçlar Kanunu 344. maddesinin 8 yıl uygulanamayacağını kabul etti. Hükmün davalı yararına bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 3. HD, E. 2017/11318, K. 2019/6053, T. 02.07.2019Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi28.05.2019
Tacir kiracıda hak ve nesafet dönemi kira bedelinin tespiti
Davacı, 04.12.2014 tarihinde malik olduğu ve 01.08.2011 başlangıç tarihli sözleşmeyle kiralanan taşınmazda Katma Değer Vergisi dahil 11.800,00 Türk Lirası ödenen kiranın 01.08.2015 tarihinden itibaren aylık 20.000,00 Türk Lirası olarak tespitini istedi. Mahkeme, endekse göre hesaplanan 11.050,00 Türk Lirası bedelin ödenenden az olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verdi. Yargıtay, kiracının tacir olması karşısında dönemin hak ve nesafet dönemi olduğunu, ödenenden fazla ödeme yapılsa bile dava reddedilmeyip keşif ve emsallerle kiralananın boş olarak getirebileceği bedel belirlenip hak ve nesafet indirimiyle brüt tespit yapılması gerektiğini kabul etti. Hükmün davacı yararına bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 3. HD, E. 2017/8082, K. 2019/5082, T. 28.05.2019Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi27.03.2019
Ödeme yapılsa bile tespit kararı verilmesi ve endeks dönemi
Davacılar, murisleri ile davalı arasındaki 01.07.2011 başlangıç tarihli 1 yıllık sözleşmede ödenen aylık 2.805,00 Türk Lirası kiranın emsalin altında kaldığını belirterek 01.07.2014 tarihinden itibaren aylık 8.000,00 Türk Lirası olarak tespitini istedi. Davalı 01.07.2014 tarihinden itibaren aylık 3.100,00 Türk Lirası ödediğini savunmuş, mahkeme davanın reddine karar vermiştir. Yargıtay, kira miktarında uyuşmazlık varken artırılması istenen bedel ödense bile ret kararı değil tespit kararı verilmesi gerektiğini, kiracının tacir olup olmadığı araştırılmadan hüküm kurulduğunu, tacir olsun olmasın dönemin endeks dönemi olduğunu ve ödenenden az olmamak üzere her yıl endeks uygulanarak tespit gerektiğini kabul etti. Hükmün bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 3. HD, E. 2017/6539, K. 2019/2621, T. 27.03.2019Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi12.05.2016
Süre dolmadan talebi aşarak kira tespiti
Davacı, 6 no'lu bağımsız bölümü 27.09.2013 tarihinde satın aldığını, 09.12.2013 tarihli ihtarnameyle net 10.000 TL istendiğini ancak 1598TL ödendiğini belirterek terditli olarak 27.09.2013, ihtarnameyi izleyen dönem ya da dava tarihi 19.02.2014 tarihinden itibaren net 10.000 TL tespitini istedi. Mahkeme sözleşmenin 2. maddesindeki teslim tarihini başlangıç kabul ederek 30.06.2014 tarihinden itibaren net 5.908 TL (brüt 7.385 TL) tespitine karar verdi. Daire, sözleşmenin 01.03.2005 tanzim, 30.06.2005 başlangıç ve 10 yıl süreli olduğunu, süre dolmadan 19.02.2014 tarihinde istendiğini, kiracı tacir olduğundan Türk Borçlar Kanunu 344. maddesinin 8 yıl erteli olduğunu, bitim tarihi 30.06.2015 sorulup sonuca göre hüküm gerekirken talebi aşarak 30.06.2014 tarihinden hüküm kurulduğunu kabul etti. Hükmün bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 6. HD, E. 2015/9059, K. 2016/3885, T. 12.05.2016Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi03.03.2016
Tacir kiracıda artış şartı yerine emsalle tespit
Davacı, 01.01.2008 başlangıç tarihli 10 yıllık kira sözleşmesinde aylık 5.000 TL kira bedeli kararlaştırıldığını, sözleşmenin 7. maddesinde yenilenen dönemlerde kira artışının DİE TÜFE artış oranına göre belirleneceği, ancak kira bedelinin 7.500 TL'den ve artış oranının %10'dan aşağı olamayacağı hükmünün bulunduğunu belirterek, 01.01.2014 tarihinden itibaren aylık brüt 35.000 TL kira bedelinin tespitini istemiştir. Mahkeme, davayı kısmen kabul ederek 01.01.2014 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere hak ve nesafete göre takdiren aylık brüt 30.000 TL kira bedelinin tespitine karar vermiştir. Yargıtay, uyuşmazlık konusu dönemde 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun uygulanması gerektiğini, ancak kiracının tacir olması durumunda Türk Borçlar Kanunu'nun 344. maddesinin 8 yıl süreyle uygulanmayacağını kabul etmiştir. Bu nedenle, kira bedelinin sözleşmede belirtilen artış şartına göre değerlendirilmesi gerekirken, emsal incelemesi yapılarak hak ve nesafet ilkelerine göre kira bedelinin tespitine karar verilmesinin doğru olmadığını belirtmiştir. Hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Yargıtay 6. HD, E. 2015/11606, K. 2016/1639, T. 03.03.2016Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi20.01.2016
Tacir işyerinde uyarlama sayılarak endeks dönemi atlanması
Davacı, 01/10/2010 başlangıç tarihli 5 yıllık sözleşmede aylık 100 TL kararlaştırıldığını, ekonomik koşullar ve emsaller karşısında bedelin çok düşük kaldığını belirterek 01/10/2013 tarihinden itibaren aylık 400 TL tespitini istedi. Davalı sürenin dolmadığını, artış kararlaştırılmadığını ve koşulların kötüleştiğini savunmuş, mahkeme uyarlama sayıp dava tarihi 02/07/2013 tarihinden itibaren 400 TL tespitine karar vermiştir. Daire, Türk Borçlar Kanunu 344. maddesinin tacir ve tüzel kişi işyeri kiralarında 8 yıl uygulanmayacağını, talebi aşmadan endeks dönemi kabulüyle 01/10/2013 tarihinden Devlet İstatistik Enstitüsü 12 aylık Üretici Fiyat Endeksine göre tespit gerekirken uyarlama koşulu araştırılmadan 02/07/2013 tarihinden hüküm kurulduğunu kabul etti. Hükmün bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 6. HD, E. 2015/8318, K. 2016/132, T. 20.01.2016Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi08.04.2015
Banka kirasında uyarlama koşulları araştırılmadan tespit
Yeni malik davacılar, 16.05.2007 başlangıç tarihli 10 yıllık sözleşmeyle kiracı bankaya 5 yıl kala sözleşmenin çekilmez olduğunu, 3 yıl ve uzun sözleşmelerde 3. yıl sonu uyarlama yapılabildiğini ve çevrenin geliştiğini belirterek 16.05.2012 tarihinden itibaren yıllık 200.000 TL tespitini istedi. Davalı Türk Borçlar Kanunu 344. maddesinin tacirde 8 yıl erteli olduğunu ve artış şartıyla yıllık net 86.937 TL ödendiğini savunmuş, mahkeme yıllık 130.000 TL tespitine karar vermiştir. Daire, sözleşmede yıllık artışın Türkiye İstatistik Kurumu Üretici Fiyat Endeksi değişim oranında kararlaştırıldığını, talebin uyarlamaya ilişkin olduğunu, Türk Borçlar Kanunu 138. maddesindeki aşırı ifa güçlüğü koşullarının araştırılması, yoksa 344. maddenin tacire uygulanamayacağından artış şartının bağlayıcı sayılması gerektiğini kabul etti. Eksik incelemeyle hüküm bozuldu.
Yargıtay 6. HD, E. 2014/13547, K. 2015/3473, T. 08.04.2015Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi18.12.2014
İşyeri kira bedeli tespiti
Davacı kira bedelinin 30.04.2013 tarihinden itibaren aylık 5.000 TL olarak tespitini istemiştir. Yerel mahkeme davanın kısmen kabulü ile aylık kira bedelini 30.04.2013 tarihinden itibaren 2.000 TL olarak tespit etmiştir. Kiracı tacir olup işyeri kira sözleşmesi kapsamında TBK 344 maddesi uygulanmaz, 30.04.2010 tarihli 5 yıl süreli sözleşmenin 3. yılında hak ve nesafet dönemi başlamamıştır. Kira bedelinin sözleşmeye göre tespiti gerekirken hak ve nesafete göre tespit edilmesi doğru değildir.
Yargıtay 6. HD, E. 2014/12645, K. 2014/14168, T. 18.12.2014Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi02.04.2014
Gayri musakkaf otoparkta sözleşmeye aykırı indirim kararı
Kiracı davacı şirket, 01/06/2011 başlangıç tarihli 5 yıl+7 ay sözleşmede aylık 3.500 TL bedelin emsal üstü olduğunu ve 300.000 TL sabit masraf yaptığını belirterek dava tarihinden bedelin aylık 1.600 TL indirilmesini talep etti. Davalı, basiretli tacir ilkesini savunmuş, mahkeme davayı kısmen kabul etmiştir. Yargıtay, 01/06/2011 sözleşmeyle 4000 m2 boş alanın otopark kiralandığını, kiralananın gayri musakkaf olduğundan Borçlar Kanunu hükümlerine tabi olduğunu, sözleşme kurallarının asıl olduğunu, ret gerekirken indirim kararı verildiğini kabul etti. Yargıtay, davalının itirazlarının kabulüyle hükmün bozulmasına karar verdi.
Yargıtay 6. HD, E. 2013/10996, K. 2014/4174, T. 02.04.2014Özel Hukuk ve Medeni Usul