seçimlik haklar
Bu etiket Legaluga'nın sınıflandırmasıdır, kararın kendi ifadesi değildir. Kararı kullanmadan önce resmî adresinden doğrulayın.
10 karar, yeniden eskiye
- Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu01.10.2025
Yağ yakan araçta ayıpsız misli ile değişim talebi ve orantısızlık savunması
Davacı tüketici, satın aldığı sıfır km aracın motorundaki yağ eksiltme ayıbı nedeniyle öncelikle aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini istemiş; yerel mahkeme, aracın model yılı, km'si ve hasar kaydı ile ayıbın motor değişimiyle giderilebileceğini gözeterek misli ile değişimin orantısız olacağı gerekçesiyle motorun ücretsiz yenisiyle değiştirilmesine karar vermiş ve Özel Daire bozmasına direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, ayıbın varlığı hâlinde tüketicinin seçimlik haklarından istediğini tercih edebileceğini, yargılama sırasında artan km'nin tüketici aleyhine yorumlanamayacağını, motor değişimiyle giderilse de aracın değer kaybına uğrayacağını ve talebin orantısız ya da hakkın kötüye kullanımı niteliğinde olmadığını kabul etmiştir. Direnme kararı bozulmuştur. Karşı görüş: aracın 180.000 km kadar kullanıldığı, misli ile değişim isteminin hakkın kötüye kullanımı olduğu ve direnmenin yerinde olduğu ileri sürülmüştür.
Yargıtay HGK, E. 2025/259, K. 2025/594, T. 01.10.2025Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi14.01.2025
Yanan ayıplı araçta açıklanan misli ile değişim talebinin değerlendirilmemesi
Davacılar, seyir hâlinde motor kısmından tutuşarak kullanılamaz hâle gelen aracın üretim hatasından kaynaklanan ayıp nedeniyle yandığını ileri sürerek maddi ve manevi tazminat istemiş; ilk derece mahkemesi aracı gizli ayıplı kabul ederek bedel ve manevi tazminat istemlerini kısmen kabul etmiş, misli ile değişim istemini ise dava dilekçesinde ve ıslahla istenmediği gerekçesiyle reddetmiş, istinaf başvuruları esastan reddedilmiştir. Yargıtay, davalının tüm, davacıların manevi tazminata ilişkin itirazlarını reddetmiş; davacıların 22.02.2022 tarihli beyan dilekçesiyle taleplerini 6502 sayılı Kanun'daki seçimlik haklardan ayıpsız misli ile değişim olarak açıkladığını, hâkimin davayı aydınlatma görevi gereği bu talep yönünden değerlendirme yapılması gerektiğini kabul etmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak ilk derece mahkemesi kararı bozulmuştur.
Yargıtay 3. HD, E. 2023/4668, K. 2025/239, T. 14.01.2025Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi28.11.2024
Rızası dışında motoru değiştirilen sıfır araçta misli ile değişim talebine öncelik
Davacı, satın aldığı araçta üretimden kaynaklanan motor arızası çıkması ve ihtarnameyle onarımı kabul etmediğini bildirmesine karşın motorun değiştirilmesi üzerine aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini, olmazsa sözleşmeden dönülerek bedelin iadesini istemiştir. Bölge Adliye Mahkemesi, Dairenin önceki bozma ilamına uyarak davanın kabulüne ve aracın değişim masrafları davalılara ait olmak üzere ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar vermiştir. Yargıtay, kararın bozmaya uygun olduğunu, bozma dışında kalıp usuli kazanılmış hak oluşturan yönlerin yeniden incelenemeyeceğini ve arızanın motorun komple değişimiyle giderilmesinin sıfır alınmış araçta oluşan nitelik ve değer kaybı nedeniyle misli ile değişim talebine öncelik tanınmasını gerektirdiğini kabul ederek davalıların temyiz itirazlarını reddetmiş ve kararı onamıştır.
Yargıtay 3. HD, E. 2024/434, K. 2024/3953, T. 28.11.2024Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu09.11.2022
Dava açıldıktan sonra onarıma izin veren tüketicinin seçimlik hakkını tüketmesi
Davacı tüketici, satın aldığı aracın sinyal kolundaki arıza nedeniyle aracın ayıpsız misli ile değişimini, ıslahla da olmazsa sözleşmeden dönülerek bedelin iadesini istemiş; ilk derece mahkemesi aracın gizli ayıplı olduğu gerekçesiyle değişime karar vermiş, Özel Dairenin bozma kararına karşı direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, 6502 sayılı Kanun'un 11. maddesindeki seçimlik haklarda tüketicinin serbestliğinin asıl olduğunu, ancak somut olayın özelliklerine göre bu tercihin TMK'nın 2/2. maddesi kapsamında hakkın kötüye kullanılması sayılabileceğini belirtmiştir. Davacının davayı açtıktan yirmi iki gün sonra yetkili servise başvurarak arızayı onartmasıyla, servis formundaki ihtirazi kayda rağmen seçimlik hakkını tükettiğini kabul ederek direnme kararını oy çokluğuyla bozmuştur. Karşı oy: Dava hakları saklı tutularak yapılan onarım seçimlik hakkın değiştirildiği anlamına gelmez, direnme kararı onanmalıydı.
Yargıtay HGK, E. 2021/246, K. 2022/1480, T. 09.11.2022Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi13.10.2021
Onarım yönünde seçimlik hakkını kullanan tüketicinin aracın misliyle değişimini istemesi
Davacı, satın aldığı aracın motorundan gelen ses giderilemediği için aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesini ve tazminat istemiş; İlk Derece Mahkemesi araç garanti kapsamında onarıldıktan sonra ayıp ve arıza kalmadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi ise değişim hakkının koşullarının oluştuğunu kabul ederek aracın sıfır km misliyle değiştirilmesine karar vermiştir. Yargıtay, tüketicinin 6502 sayılı Kanun'un 11. maddesindeki seçimlik haklarını TMK 2. maddesindeki dürüstlük kuralı içinde kullanması gerektiğini belirtmiştir. Davacının müşteri istek formlarına göre seçimlik hakkını onarım yönünde kullandığı, bilirkişi raporuna göre arızanın giderildiği ve değiştirilen parçaların değer kaybına yol açmadığı gözetildiğinde ayıpsız misliyle değişim talebinin hakkaniyete ve hak ve menfaatler dengesine aykırı olacağını kabul ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozmuştur.
Yargıtay 3. HD, E. 2020/12311, K. 2021/10023, T. 13.10.2021Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi06.10.2020
Ayıplı araçta değer kaybına hükmedilince davacı aleyhine vekâlet ücreti
Davacı, satın aldığı otomobilin ayıplı olduğunu ileri sürerek ayıpsız misliyle değişimini, olmazsa bedel iadesini ve araç kiralama bedelini istemiş; ilk derece mahkemesi davayı reddetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırarak değişim ve bedel iadesi taleplerini reddedip 6.360,00 TL değer kaybını davalıdan tahsile hükmetmiştir. Yargıtay, 6502 sayılı Kanun'un 11/3. ve TBK'nın 227/4. maddelerine değinerek, davacının talebi hâkimin takdiriyle hakkaniyet gereği değiştirilerek kabul edildiğinden bu talebe ilişkin kısım için davacı aleyhine yargılama gideri ve vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini kabul etmiştir. Yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama gerektirmediğinden hükmün vekâlet ücreti ve yargılama giderine ilişkin bentleri düzeltilerek onanmıştır.
Yargıtay 3. HD, E. 2020/4229, K. 2020/5417, T. 06.10.2020Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi01.10.2020
Boya hatası bulunan aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesi istemi
Davacı, satın aldığı araçta imalattan kaynaklanan boya hatası bulunduğunu ileri sürerek aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesini, bu mümkün olmazsa sıfır aracın satış değerinin tahsilini istemiştir. İlk derece mahkemesi değişim talebini reddedip 3.667,53 TL'nin tahsiline karar vermiş; Bölge Adliye Mahkemesi, bilirkişi raporuna göre ayıbın imalattan kaynaklanan esaslı gizli ayıp olduğu ve davacının 6502 sayılı Kanun'un 11. maddesi gereğince seçimlik haklarını kullanabileceği gerekçesiyle kararı kaldırıp aracın misli ile değiştirilmesine hükmetmiştir. Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesi kararında isabetsizlik bulunmadığını belirterek davalı vekilinin temyiz itirazlarını reddetmiş ve kararı ayrıca gerekçe açıklamadan onamıştır.
Yargıtay 3. HD, E. 2020/3884, K. 2020/5228, T. 01.10.2020Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 13. Hukuk Dairesi25.02.2020
Onarımla giderilebilen gizli ayıpta ayıpsız misliyle değişim yerine bedel indirimi
Davacı tüketici, sıfır olarak satın aldığı otomobilde gizli ayıp bulunduğunu ileri sürerek aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesini, olmazsa bedel iadesini istemiş; Tüketici Mahkemesi 2.311,16 TL değer kaybı üzerinden bedel indirimine hükmetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi bu kararı kaldırarak aracın ayıpsız misliyle değiştirilmesine karar vermiştir. Yargıtay, 6502 sayılı Kanun'un 11. maddesindeki seçimlik hakların objektif iyiniyet kuralları içinde kullanılması gerektiğini, aynı maddenin üçüncü fıkrası ile TBK'nın 227/3. maddesinin hakkaniyet ilkesine dayanarak hâkime takdir yetkisi verdiğini belirtmiştir. Bilirkişi raporunda ayıbın onarımla giderilebileceği ve 2.311,16 TL değer kaybına yol açacağı bildirildiğinden, TMK'nın 2. ve TBK'nın 227/3. maddeleri uyarınca bedel indirimine hükmeden ilk derece kararının doğru olduğunu kabul ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararını bozmuştur.
Yargıtay 13. HD, E. 2018/929, K. 2020/2698, T. 25.02.2020Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu27.06.2019
Sınırlı üretim araçta orijinal boya kalınlığı farkı: gizli ayıp ve bedel indirimi
Davacı tüketici, 500 adetle sınırlı üretilen aracın boya kalınlıklarının farklı olduğunu ve navigasyon donanımı bulunmadığını ileri sürerek aracın iadesi ile bedelinin tahsilini istemiş, mahkeme davayı kabul etmiş ve Özel Dairenin bozma kararına karşı direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, özel üretim ve sertifikalı araçta boyanın orijinal olsa da çeşitli bölgelerde farklılık göstermesinin titizlikle üretilmediğini gösterdiğini ve 4077 sayılı Kanun'un 4. maddesi anlamında gizli ayıp kabul edilmesi gerektiğini, ancak bu durumun aracın kullanımında eksiklik yaratmadığını belirtmiştir. Bu nedenle bedel iadesi yerine 4077 sayılı Kanun'un 4. ve 818 sayılı Kanun'un 202. maddesi uyarınca bedelden indirim yönünde inceleme yapılması gerektiğinden direnme kararı değişik gerekçeyle bozulmuştur. Karşı oy: Boyanın orijinal olup standart sınırlar içinde kaldığı ve davalının boya kalınlığına ilişkin taahhüdü bulunmadığından gizli ayıptan söz edilemeyeceği görüşü Kurul çoğunluğunca benimsenmemiştir.
Yargıtay HGK, E. 2017/618, K. 2019/792, T. 27.06.2019Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 13. Hukuk Dairesi14.05.2019
Ayıplı araçta kademeli talepte tüketicinin seçimlik hakkının açıklattırılması
Davacı, motor arıza ikaz lambası yanan otomobilin ayıpsız misli ile değişimini, olmazsa bedel iadesini, bu da olmazsa değer kaybını istemiş; ilk derece mahkemesi ayıp oranında bedel indirimine hükmetmiş, Bölge Adliye Mahkemesi bu kararı kaldırıp aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesine karar vermiştir. Daire, 6502 sayılı Kanun'un 11. maddesindeki seçimlik hakkın tek yanlı bir irade açıklamasıyla kullanılan ve bir kez kullanılmakla sona eren yenilik doğurucu bir hak olduğunu belirtmiştir. HMK'nın 31. maddesindeki davayı aydınlatma ödevi kapsamında davacıya seçimlik hakkını ne şekilde kullandığı açıklattırılmadan hüküm kurulmasını usul ve yasaya aykırı bularak hükmü bozmuş, davalının sair temyiz itirazlarını şimdilik incelememiştir.
Yargıtay 13. HD, E. 2017/8704, K. 2019/6095, T. 14.05.2019Özel Hukuk ve Medeni Usul