endeks dönemi
Bu etiket Legaluga'nın sınıflandırmasıdır, kararın kendi ifadesi değildir. Kararı kullanmadan önce resmî adresinden doğrulayın.
9 karar, yeniden eskiye
- Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi27.03.2019
Ödeme yapılsa bile tespit kararı verilmesi ve endeks dönemi
Davacılar, murisleri ile davalı arasındaki 01.07.2011 başlangıç tarihli 1 yıllık sözleşmede ödenen aylık 2.805,00 Türk Lirası kiranın emsalin altında kaldığını belirterek 01.07.2014 tarihinden itibaren aylık 8.000,00 Türk Lirası olarak tespitini istedi. Davalı 01.07.2014 tarihinden itibaren aylık 3.100,00 Türk Lirası ödediğini savunmuş, mahkeme davanın reddine karar vermiştir. Yargıtay, kira miktarında uyuşmazlık varken artırılması istenen bedel ödense bile ret kararı değil tespit kararı verilmesi gerektiğini, kiracının tacir olup olmadığı araştırılmadan hüküm kurulduğunu, tacir olsun olmasın dönemin endeks dönemi olduğunu ve ödenenden az olmamak üzere her yıl endeks uygulanarak tespit gerektiğini kabul etti. Hükmün bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 3. HD, E. 2017/6539, K. 2019/2621, T. 27.03.2019Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi02.10.2017
Endeks döneminde ret kararı verilememesi
Davacı, 01.03.2013 başlangıç tarihli 1 yıllık sözleşmede ihtarla 01.03.2015 tarihinden itibaren 4.000.-TL istenmesine rağmen 2.395.-TL ödendiğini belirterek 01.03.2015 tarihinden itibaren aylık kiranın 4.000.-TL olarak tespitini istedi. Mahkeme, rayiç artış şartının 4 yıl dolmadan uygulanamayacağını ve davanın 4. yıl açılması gerektiğini, Üretici Fiyat Endeksi artışının da yapıldığını gerekçe göstererek davanın reddine karar verdi. Yargıtay, kira miktarında uyuşmazlık varken ret kararı değil tespit kararı verilmesi gerektiğini, sözleşme başlangıcı 01.03.2013 olduğundan Türk Borçlar Kanunu 344. maddesi 1. ve 2. fıkraları gereğince Üretici Fiyat Endeksi artışıyla ve ödenenden az olmamak üzere üçüncü artış yılı 01.04.2015 tarihinden itibaren tespit gerektiğini kabul etti. Hükmün davacı yararına bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 3. HD, E. 2017/2323, K. 2017/13052, T. 02.10.2017Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi20.01.2016
Tacir işyerinde uyarlama sayılarak endeks dönemi atlanması
Davacı, 01/10/2010 başlangıç tarihli 5 yıllık sözleşmede aylık 100 TL kararlaştırıldığını, ekonomik koşullar ve emsaller karşısında bedelin çok düşük kaldığını belirterek 01/10/2013 tarihinden itibaren aylık 400 TL tespitini istedi. Davalı sürenin dolmadığını, artış kararlaştırılmadığını ve koşulların kötüleştiğini savunmuş, mahkeme uyarlama sayıp dava tarihi 02/07/2013 tarihinden itibaren 400 TL tespitine karar vermiştir. Daire, Türk Borçlar Kanunu 344. maddesinin tacir ve tüzel kişi işyeri kiralarında 8 yıl uygulanmayacağını, talebi aşmadan endeks dönemi kabulüyle 01/10/2013 tarihinden Devlet İstatistik Enstitüsü 12 aylık Üretici Fiyat Endeksine göre tespit gerekirken uyarlama koşulu araştırılmadan 02/07/2013 tarihinden hüküm kurulduğunu kabul etti. Hükmün bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 6. HD, E. 2015/8318, K. 2016/132, T. 20.01.2016Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi18.11.2015
Aidatla birlikte hesaplanarak endeksle tespit hatası
Davacı, 15/08/2011 başlangıç tarihli 1 yıllık sözleşmede ilk kiranın 400,00 TL belirlendiğini, TEFE-TÜFE artışı yapıldığını, davalının 520,00 TL ödediğini ve bunun 40,00 TL'sı ile aidatları ödeyip 480,00 TL'sını verdiğini, metro nedeniyle emsallerin yükseldiğini belirterek 15/08/2014 tarihinden itibaren 750,00 TL tespitini istedi. Mahkeme Üretici Fiyat Endeksi artırımıyla 15/08/2014 tarihinden itibaren aylık 571,37 TL. tespitine karar verdi. Daire, üçüncü artış yılı 15.08.2014 tarihinden itibaren endeks dönemi kabulüyle önceki yıl ödenen 480 TL bedelin Üretici Fiyat Endeksi oranında artırılması gerektiğini, aidatla birlikte hesaplanarak tespit yapılmasının hatalı olduğunu kabul etti. Hükmün bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 6. HD, E. 2015/6671, K. 2015/10025, T. 18.11.2015Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi19.03.2015
İkinci artış döneminde hak nesafet yerine endeksle tespit
Davacı, kira bedelinin emsallerinin çok altında kaldığını belirterek 01/01/2014 tarihinden itibaren aylık 2.000 TL olarak tespitini istemiştir. Davalı, sözleşmeyi şirket yetkilisinin imzalamadığını, talep edilen kira bedelinin fahiş olduğunu ve endeks oranında artış yaptıklarını savunmuştur. Mahkeme, davanın kısmen kabulüne karar vererek aylık kiranın 01/01/2014 tarihinden itibaren brüt 1.785 TL olarak tespitine hükmetmiştir. Yargıtay, davalının diğer temyiz itirazlarını yerinde görmemiş; ancak davalının sunduğu 01.01.2012 başlangıç tarihli bir yıllık kira sözleşmesine göre ikinci artış döneminin kira bedelinin tespiti istendiğinden, tespiti istenilen dönemin endeks dönemi olduğu kabul edilerek Devlet İstatistik Enstitüsü'nün 12 aylık Üretici Fiyat Endeksi'ne göre kira tespiti yapılması gerektiğini belirtmiştir. Mahkemece hak ve nesafete göre kira parasının tespit edilmesi doğru bulunmadığından hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Yargıtay 6. HD, E. 2015/2055, K. 2015/2736, T. 19.03.2015Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi25.02.2015
Beş yıl dolmadan hak ve nesafetle tespit yapılamaması
Davacı, 15.11.2012 tarihinden itibaren aylık kira bedelinin 4.000 TL olarak tespitini talep etmiştir. Davalı ise, artışla aylık 3.200 TL ödediğini belirterek davanın reddini savunmuştur. Yerel mahkeme, davalının eski kiracı olması nedeniyle hak ve nesafet indirimi yaparak 15.11.2012 tarihinden itibaren kira bedelinin 3.600 TL olarak tespitine karar vermiştir. Yargıtay, taraflar arasındaki 15.11.2008 başlangıç tarihli ve 1 yıl süreli kira sözleşmesinde aylık kira bedelinin 2.900 TL ve yıllık artış oranının TEFE-TÜFE ortalamasında kararlaştırıldığını, bilirkişi raporunda endeks yoluyla asgari kiranın 3.102,42 TL, taşınmazın boş olarak kiraya verilmesi halinde ise aylık brüt 4.000 TL kira bedeli getireceğinin bildirildiğini, tespiti istenen 2012 yılı için kiranın başlangıcından itibaren beş yıllık sürenin dolmadığını ve bu durumda son ödenen miktarın altına düşmeyecek şekilde Devlet İstatistik Enstitüsü'nün 12 aylık Üretici Fiyat Endeksi oranında artış yapılarak kira bedelinin tespit edilmesi gerekirken hak ve nesafete göre hüküm kurulmasının doğru olmadığını kabul etmiştir. Bu nedenle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.
Yargıtay 6. HD, E. 2015/167, K. 2015/1851, T. 25.02.2015Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 6. Hukuk Dairesi21.01.2015
Endeks döneminde hak nesafetle tespit yapılamaması
Davacılar, 01/03/2011 başlangıç tarihli bir yıl bir ay süreli sözleşmede aylık 1.500,00 TL ödenen kiranın düşük kaldığını belirterek 31/04/2013 tarihinden itibaren aylık 10.000,00 TL tespitini istedi. Davalı artış şartı bulunmadığını ve 2012 yılı TEFE-TÜFE ortalaması % 9,15 artışla 1.637,25 TL ödendiğini savunmuş, mahkeme hak ve nesafetle 01/04/2013 tarihinden itibaren aylık brüt 6.975,00 TL tespitine karar vermiştir. Daire, davacıların itirazlarını yerinde görmediğini, Türk Borçlar Kanunu 344. maddesinin kamu düzenine ilişkin olduğunu, 01/04/2013 döneminin endeks dönemi olduğunu, Devlet İstatistik Enstitüsü 12 aylık Üretici Fiyat Endeksine göre tespit gerekirken hak ve nesafetle hüküm kurulduğunu kabul etti. Davacıların itirazlarının reddine, davalı yararına hükmün bozulmasına karar verildi.
Yargıtay 6. HD, E. 2014/13375, K. 2015/558, T. 21.01.2015Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi29.11.2012
Üç yıl kuralı ve yakıt giderine endeks hatası
Davada 01.01.2010 dönemine aylık 733,96 TL kira ve 290,28 TL yakıt yönetim gideri toplam 1.024,24 TL tespiti istendi; mahkeme endeksle 741,24 TL hükmetti. Mahkeme, davacının keşif ve bilirkişi talebini reddetti. Yargıtay, hak nesafet tespitini izleyen üç dönem ÜFE ilkesini değerlendirdi ve önceki dönemlerde hak nesafet tespiti araştırılıp 01.01.2010 4. dönemse hak nesafet, değilse endeks gerektiğini kabul etti. Yargıtay, endeksin toplam bedele değil yalın kiraya uygulanması gerektiğini kabul etti. Yargıtay, hükmün bozulmasına karar verdi.
Yargıtay 3. HD, E. 2012/21508, K. 2012/24706, T. 29.11.2012Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · 3. Hukuk Dairesi14.12.2010
Endeks döneminde kira bedelinin önceki dönem kirasına göre düzeltilmesi
Davada, kira parasının 31 Aralık 2008'den başlayarak yıllık 8.000 TL olarak tespiti istenmiştir. Mahkeme, davayı kısmen kabul edip kısmen reddetmiş ve hüküm taraflarca temyiz edilmiştir. Yargıtay, tespiti istenen dönemin endeks dönemi olduğunu ve önceki dönem kirasına endeks uygulanarak bedelin 2.276 TL olarak belirlenmesi gerektiğini kabul etmiştir. Hüküm fıkrasındaki kira bedelini yıllık 2.276 TL olarak düzelten Yargıtay, hükmü bu şekliyle onamıştır.
Yargıtay 3. HD, E. 2010/20895, K. 2010/20557, T. 14.12.2010Özel Hukuk ve Medeni Usul