cezai şart
Bu etiket Legaluga'nın sınıflandırmasıdır, kararın kendi ifadesi değildir. Kararı kullanmadan önce resmî adresinden doğrulayın.
7 karar, yeniden eskiye
- Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu08.10.2025
Milletlerarası yetki anlaşması ve icra takibinde mahkeme yetkisi
Davacılar, hisse devir sözleşmesindeki cezai şart alacağının tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi ve Bölge Adliye Mahkemesi, yetkili icra dairesinde takip yapılmadığı gerekçesiyle davayı usulden reddetmiştir. Yargıtay, takibe dayanak sözleşmede Londra mahkemelerinin yetkili kılındığını, HMK 14/2’deki kesin yetki kuralının milletlerarası usul hukukunda münhasır yetki anlamına gelmediğini, münhasır yetki bulunmadıkça tarafların milletlerarası yetki anlaşması yapabileceğini ve davanın yalnızca takibe konu sözleşme hükümleri çerçevesinde incelenmesi gerektiğini belirtmiştir. Hukuk Genel Kurulu, direnme kararını değişik gerekçeyle bozmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2024/176, K. 2025/618, T. 08.10.2025Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu05.02.2025
Bakiye süre ücretini tekrarlayan sözleşme hükmünün cezai şart sayılmaması
Belirli süreli olarak imzalanan iş sözleşmesi süresinden önce feshedilen davacı, sözleşmenin belirsiz süreli olduğunun başka bir davada kesinleşmesinden sonra sözleşmenin 4. maddesine dayanarak cezai şart alacağı istemiş, İlk Derece Mahkemesi davayı kısmen kabul etmiş ve Özel Dairenin davanın reddi gerektiği yönündeki bozmasına direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, cezai şart ifadesi içermeyen ve kalan ay sayısı ile son aylık brüt ücretin çarpımı tutarında tazminat öngören hükmün 6098 sayılı Kanun'un 438. maddesindeki bakiye süre ücreti tutarında tazminatın tekrarı niteliğinde olduğunu, cezai şart olmadığını kabul etmiştir. Sözleşmenin belirsiz süreli olduğu kesinleştiğinden 438. maddenin de uygulanamayacağını belirterek davanın reddi gerektiği gerekçesiyle direnme kararını bozmuştur.
Yargıtay HGK, E. 2024/429, K. 2025/3, T. 05.02.2025Özel Hukuk ve Medeni Usul - Danıştay · 10. Daire20.03.2023
Eczane sözleşmesinden doğan cezaların yargı yolu
Eczacıya reçete ve sahte ilaç işlemleri nedeniyle kesilen cezaların iptali başvurusunun reddine karşı açılan dava, sözleşmeden doğduğu gerekçesiyle ilk derece mahkemesince görev yönünden reddedilmiştir. Daire, eczanelerle yapılan tip sözleşmenin Maliye Bakanlığı ile Türk Eczacıları Birliği arasındaki, idareye fesih ve cezai şart gibi üstün yetkiler tanıyan idari protokolün eki olduğunu belirlemiştir. Valiliğin tek yanlı kamu gücü kullanarak tesis ettiği ret işleminin de idari işlem niteliğinde olduğu sonucuyla, görev ret kararını koruyan bölge mahkemesi kararını bozmuştur.
Danıştay 10. D, E. 2022/934, K. 2023/1411, T. 20.03.2023İdare ve Vergi - Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu02.11.2022
İş güvencesi kapsamındaki işçi lehine haksız feshe bağlanan cezai şartın geçersizliği
Davacı işçi, iş sözleşmesinin haksız feshi hâlinde 12 aylık ücret ve menfaatlerin cezai şart olarak ödeneceğine ilişkin sözleşme hükmüne dayanarak kıdem ve ihbar tazminatları ile birlikte cezai şart istemiş; Bölge Adliye Mahkemesi cezai şartı TBK 438/3 ve 182/son uyarınca altı aylık ücrete indirerek kabul etmiş, Yargıtay 9. Hukuk Dairesinin bozma kararına karşı direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, İş Kanunu'nun 21. maddesinin ilk üç fıkrasının son fıkra uyarınca mutlak emredici olduğunu, iş güvencesi kapsamındaki işçi için işe iade yaptırımlarından ayrı olarak süreye bağlanmamış ve yalnız haksız feshin sonucu olarak düzenlenmiş cezai şartın geçersiz olduğunu kabul etmiştir. Ayrıca kıdem tazminatı tavan esasına göre hesaplandığından cezai şartın mutlak emredici kıdem tazminatı tavanını bertaraf edemeyeceğini ve TBK 438/3'ün cezai şartla ilişkilendirilemeyeceğini belirterek direnme kararını bozmuştur. Karşı oy: cezai şartın işe iadeden farklı işlevi olduğu, geçerli olduğu ve miktar incelemesi için dosyanın Özel Daireye gönderilmesi gerektiği görüşündedir.
Yargıtay HGK, E. 2021/830, K. 2022/1426, T. 02.11.2022Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu09.12.2021
İş sözleşmesindeki cezai şarta ilişkin direnme kararının temyizinde kesinlik sınırı
Davacı işçi, kıdem ve ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti ile iş sözleşmesinin 8. maddesinde haksız fesih hâlinde öngörülen 12 aylık ücret tutarındaki cezai şartı istemiş; Bölge Adliye Mahkemesi cezai şart alacağının brüt 59.248,98 TL olduğunu tespit ederek davayı kabul etmiş ve cezai şart talebinin reddi gerektiğine ilişkin Özel Daire bozmasına karşı direnmiştir. Hukuk Genel Kurulu, ön sorun olarak, temyiz sınırının direnme kararının verildiği tarihteki hukuki duruma göre belirleneceğini ve kesinlik sınırının kamu düzenine ilişkin olup re'sen gözetileceğini kabul etmiştir. Direnmeye konu 59.248,98 TL cezai şart alacağı, 07.07.2021 tarihinde geçerli 78.630,00 TL temyiz sınırının altında kaldığından davalı vekilinin temyiz istemi miktardan reddedilmiştir.
Yargıtay HGK, E. 2021/829, K. 2021/1649, T. 09.12.2021Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu29.02.2012
İş sonrası rekabet yasağı davasında görevli mahkeme
Hukuk Genel Kurulu (HGK), iş sözleşmesi sona erdikten sonra ihlal edildiği ileri sürülen rekabet yasağından doğan cezai şart talebinin Borçlar Kanunu’nun 348. maddesi kapsamında olduğunu belirtti. Bu tür davalar mutlak ticari dava olduğundan görevli mahkeme ticaret mahkemesidir; iş mahkemesini görevli sayan direnme kararı bozuldu.
Yargıtay HGK, E. 2011/781, K. 2012/109, T. 29.02.2012Özel Hukuk ve Medeni Usul - Yargıtay · Hukuk Genel Kurulu04.03.2009
İşçi kredisi borcunda tek taraflı cezai şart ve icra inkâr tazminatı
Hukuk Genel Kurulu, işçiye sağlanan kredi sözleşmesindeki yalnız işçi aleyhine öngörülmüş yüzde 20 cezai şart hükmünün geçerli olmadığını kabul etti. Borcun iş sözleşmesinin feshiyle muaccel hâle gelip gelmediği tartışmalı olduğundan alacak likit sayılamaz ve icra inkâr tazminatına da hükmedilemez; her iki konuda direnme kararı bozuldu.
Yargıtay HGK, E. 2009/57, K. 2009/110, T. 04.03.2009Özel Hukuk ve Medeni Usul